Εορτολόγιο 5 Σεπτεμβρίου 2026: Ποιοι γιορτάζουν – Ζαχαρίας και Ελισάβετ

Η 5η Σεπτεμβρίου 2026 πέφτει Σάββατο και στο εορτολόγιο ξεχωρίζει η κοινή μνήμη του Προφήτη Ζαχαρία και της συζύγου του Ελισάβετ, των γονέων του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.

Η ιστορία τους είναι από τις πιο γνωστές της Καινής Διαθήκης. Για πολλά χρόνια δεν μπορούσαν να αποκτήσουν παιδί και είχαν πλέον φτάσει σε προχωρημένη ηλικία, όταν ο Αρχάγγελος Γαβριήλ εμφανίστηκε στον Ζαχαρία και του ανακοίνωσε ότι η Ελισάβετ θα γεννούσε έναν γιο. Το παιδί αυτό ήταν ο Ιωάννης ο Πρόδρομος.

Ποιοι γιορτάζουν στις 5 Σεπτεμβρίου 2026

Στις 5 Σεπτεμβρίου γιορτάζουν:

• Ζαχαρίας , Ζάχαρης, Ζάχαρος, Ζάκης, Ζαχάρω, Ζάχος, Χάρης, Ζάκι
• Ελισάβετ

Ορισμένα εορτολόγια συνδέουν με τη γιορτή της Ελισάβετ και άλλες παραλλαγές ή υποκοριστικά, όπως Λίζα, Λιζέτα, Βέτα και Έλσα. Αρκετά από αυτά τα ονόματα έχουν όμως και άλλες ημερομηνίες εορτασμού μέσα στο έτος, γι’ αυτό η ημερομηνία που ακολουθεί κάθε οικογένεια μπορεί να διαφέρει.

Τι γιορτάζει η Εκκλησία στις 5 Σεπτεμβρίου

Κεντρική θέση στο εορτολόγιο της ημέρας έχει ο Προφήτης Ζαχαρίας, πατέρας του Ιωάννη του Προδρόμου, μαζί με τη σύζυγό του Ελισάβετ. Η κοινή μνήμη τους στις 5 Σεπτεμβρίου καταγράφεται τόσο στο ορθόδοξο λειτουργικό ημερολόγιο όσο και στα ελληνικά συναξάρια.

Την ίδια ημέρα τιμώνται επίσης ο Άγιος Αβδαίος, Επίσκοπος Περσίας, οι Μάρτυρες Μέδιμνος, Ουρβανός και Θεόδωρος μαζί με ιερείς και διακόνους που μαρτύρησαν στη Νικομήδεια, καθώς και ο Άγιος Πέτρος ο «εν τω Αθήρα».

Ποιοι ήταν ο Ζαχαρίας και η Ελισάβετ

Ο Ζαχαρίας ήταν ιερέας και η Ελισάβετ καταγόταν επίσης από ιερατική οικογένεια. Το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο τους παρουσιάζει ως ανθρώπους που ζούσαν με πίστη, αλλά κουβαλούσαν για χρόνια μια μεγάλη στενοχώρια: δεν είχαν αποκτήσει παιδί.

Η Ελισάβετ δεν μπορούσε να τεκνοποιήσει και οι δυο τους είχαν ήδη φτάσει σε μεγάλη ηλικία. Όλα αλλάζουν όταν ο Ζαχαρίας βρίσκεται στο ιερό για να προσφέρει θυμίαμα και εμφανίζεται μπροστά του ο Αρχάγγελος Γαβριήλ.

Ο άγγελος του ανακοινώνει ότι η προσευχή του εισακούστηκε και ότι η Ελισάβετ θα αποκτήσει γιο. Του λέει ακόμη κάτι πολύ συγκεκριμένο: το παιδί θα πρέπει να ονομαστεί Ιωάννης.

Η εμφάνιση του Αρχαγγέλου Γαβριήλ

Η είδηση ήταν δύσκολο να γίνει πιστευτή. Ο Ζαχαρίας γνώριζε ότι τόσο εκείνος όσο και η Ελισάβετ ήταν πλέον σε ηλικία στην οποία η απόκτηση ενός παιδιού φαινόταν αδύνατη.

Ρώτησε λοιπόν τον άγγελο πώς μπορούσε να είναι βέβαιος ότι αυτό θα συνέβαινε. Ο Γαβριήλ του απάντησε ότι, επειδή δεν πίστεψε στα λόγια του, θα έμενε χωρίς να μπορεί να μιλήσει μέχρι την ημέρα που θα εκπληρωνόταν η υπόσχεση.

Όταν ο Ζαχαρίας βγήκε από το ιερό και προσπάθησε να επικοινωνήσει με τον κόσμο που τον περίμενε, δεν μπορούσε να μιλήσει. Οι άνθρωποι κατάλαβαν ότι κάτι ασυνήθιστο είχε συμβεί μέσα στο ιερό.

Η Ελισάβετ έμεινε έγκυος σε μεγάλη ηλικία

Λίγο αργότερα η Ελισάβετ έμεινε πράγματι έγκυος. Το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο αναφέρει ότι για τους πρώτους πέντε μήνες κρατούσε την εγκυμοσύνη της μακριά από τα βλέμματα του κόσμου.

Στον έκτο μήνα συνέβη ένα ακόμη γεγονός που συνδέει την ιστορία της με εκείνη της Παναγίας. Ο ίδιος άγγελος, ο Γαβριήλ, εμφανίστηκε στη Μαρία και της ανακοίνωσε ότι θα γεννούσε τον Χριστό. Για να της δείξει ότι τίποτε δεν είναι αδύνατο για τον Θεό, της ανέφερε ότι και η συγγενής της, η Ελισάβετ, περίμενε παιδί παρά την ηλικία της.

Η Μαρία πήγε τότε να τη συναντήσει.

Τι συνέβη όταν η Παναγία συνάντησε την Ελισάβετ

Η συνάντηση της Παναγίας με την Ελισάβετ είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές σκηνές του πρώτου κεφαλαίου του κατά Λουκάν Ευαγγελίου.

Μόλις η Ελισάβετ άκουσε τον χαιρετισμό της Μαρίας, το παιδί που κυοφορούσε «σκίρτησε» μέσα στην κοιλιά της. Η Ελισάβετ, γεμάτη χαρά, ευλόγησε τη Μαρία και αναγνώρισε τη σημασία του παιδιού που εκείνη κυοφορούσε.

Η Εκκλησία βλέπει σε αυτή τη σκηνή την πρώτη συνάντηση, πριν ακόμη γεννηθούν, του Ιωάννη του Προδρόμου με τον Χριστό. Ο Ιωάννης θα ήταν εκείνος που αργότερα θα προετοίμαζε τον δρόμο για τη δημόσια δράση του Χριστού και θα Τον βάπτιζε στον Ιορδάνη.

Γιατί το παιδί ονομάστηκε Ιωάννης και όχι Ζαχαρίας

Όταν γεννήθηκε το παιδί, συγγενείς και γείτονες συγκεντρώθηκαν για την περιτομή και την ονοματοδοσία του. Θεωρούσαν φυσικό να πάρει το όνομα του πατέρα του και να ονομαστεί Ζαχαρίας.

Η Ελισάβετ όμως επέμενε: «Ιωάννης θα ονομαστεί».

Οι συγγενείς παραξενεύτηκαν, επειδή δεν υπήρχε στην οικογένεια κάποιος με αυτό το όνομα. Στράφηκαν τότε στον Ζαχαρία για να μάθουν τι ήθελε εκείνος.

Επειδή ακόμη δεν μπορούσε να μιλήσει, ζήτησε ένα πινακίδιο και έγραψε ότι το όνομα του παιδιού ήταν Ιωάννης. Αμέσως, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, λύθηκε η γλώσσα του και άρχισε ξανά να μιλά και να δοξάζει τον Θεό.

Ο ύμνος του Ζαχαρία

Μετά την αποκατάσταση της φωνής του, ο Ζαχαρίας προφητεύει για το μέλλον του παιδιού του. Τα λόγια του έχουν διασωθεί στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο και είναι γνωστά στη δυτική χριστιανική παράδοση ως Benedictus, από την πρώτη λέξη της λατινικής μετάφρασης.

Ο Ζαχαρίας μιλά για τη σωτηρία που πλησιάζει και στρέφεται προς τον νεογέννητο Ιωάννη λέγοντας ότι θα ονομαστεί προφήτης του Υψίστου και θα προχωρήσει μπροστά από τον Κύριο για να προετοιμάσει τον δρόμο Του.

Έτσι, ήδη από τη γέννησή του, ο ρόλος του Ιωάννη παρουσιάζεται ως διαφορετικός από εκείνον ενός συνηθισμένου παιδιού. Θα γίνει ο Πρόδρομος, ο άνθρωπος που θα κηρύξει μετάνοια και θα προετοιμάσει τον λαό για την εμφάνιση του Χριστού.

Γιατί ο Ζαχαρίας θεωρείται Προφήτης

Ο Ζαχαρίας δεν τιμάται μόνο ως πατέρας του Ιωάννη του Προδρόμου. Η Εκκλησία τον αποκαλεί Προφήτη Ζαχαρία, ακριβώς λόγω των προφητικών λόγων που αποδίδονται σε εκείνον μετά τη γέννηση του γιου του.

Δεν πρέπει να συγχέεται με τον ομώνυμο Προφήτη της Παλαιάς Διαθήκης, του οποίου το βιβλίο περιλαμβάνεται στους Δώδεκα Μικρούς Προφήτες. Πρόκειται για διαφορετικά πρόσωπα.

Ο Ζαχαρίας της 5ης Σεπτεμβρίου είναι ο ιερέας που εμφανίζεται στην αρχή του κατά Λουκάν Ευαγγελίου και ο πατέρας του Ιωάννη του Βαπτιστή.

Τι γνωρίζουμε για το τέλος του Ζαχαρία

Το Ευαγγέλιο δεν μας περιγράφει αναλυτικά το τέλος της ζωής του Ζαχαρία. Η μεταγενέστερη εκκλησιαστική παράδοση αναφέρει ότι μαρτύρησε και ότι θανατώθηκε στον χώρο του ιερού.

Σύμφωνα με την παράδοση, μετά τη διαταγή του Ηρώδη για τη θανάτωση των μικρών παιδιών, η Ελισάβετ έφυγε μαζί με τον μικρό Ιωάννη για να τον προστατεύσει. Ο Ζαχαρίας αρνήθηκε να αποκαλύψει πού βρίσκονταν και τελικά θανατώθηκε. Το περιστατικό αυτό ανήκει στον εκκλησιαστικό βίο του και δεν περιγράφεται με αυτόν τον τρόπο στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο.

Η Ελισάβετ, σύμφωνα επίσης με την παράδοση, συνέχισε να προστατεύει τον μικρό Ιωάννη και πέθανε αργότερα, αφήνοντάς τον να μεγαλώσει στην έρημο μέχρι την έναρξη της δημόσιας δράσης του.

Άλλοι Άγιοι που τιμώνται στις 5 Σεπτεμβρίου

Εκτός από τον Ζαχαρία και την Ελισάβετ, το Συναξάρι της 5ης Σεπτεμβρίου περιλαμβάνει και άλλες μνήμες.

Τιμάται ο Άγιος Αβδαίος, Επίσκοπος Περσίας, καθώς και οι Μάρτυρες Μέδιμνος, Ουρβανός και Θεόδωρος μαζί με ομάδα ιερέων και διακόνων. Το ελληνικό Συναξάρι αναφέρει επίσης τον Άγιο Πέτρο τον «εν τω Αθήρα», τον Όσιο Αθανάσιο, ηγούμενο της Μονής Μπρεστ, και τον Άγιο Άλτο.

Οι βασικές μνήμες της ημέρας, ωστόσο, παραμένουν εκείνες του Ζαχαρία και της Ελισάβετ, καθώς συνδέονται άμεσα με τη γέννηση του Ιωάννη του Προδρόμου και την αρχή της ευαγγελικής αφήγησης.

Έχει νηστεία στις 5 Σεπτεμβρίου 2026;

Η 5η Σεπτεμβρίου 2026 είναι Σάββατο και για τη συγκεκριμένη ημερομηνία το λειτουργικό ημερολόγιο αναφέρει ότι δεν υπάρχει νηστεία και επιτρέπονται όλες οι τροφές.

Δεν υπάρχει δηλαδή κάποιος ειδικός περιορισμός λόγω της γιορτής του Ζαχαρία και της Ελισάβετ. Όσοι ακολουθούν προσωπικό κανόνα νηστείας ή έχουν λάβει διαφορετική καθοδήγηση από τον πνευματικό τους ακολουθούν, φυσικά, τον κανόνα που τους έχει δοθεί.

Ευχές για όσους γιορτάζουν στις 5 Σεπτεμβρίου

Για έναν Ζαχαρία, μια Ελισάβετ ή κάποιο από τα ονόματα που γιορτάζουν στις 5 Σεπτεμβρίου, μπορείτε να στείλετε:

Χρόνια πολλά! Υγεία, χαρά και κάθε καλό στη ζωή σου.
Να χαίρεσαι το όνομά σου και να έχεις πάντα ανθρώπους που σε αγαπούν κοντά σου.
Πολύχρονος! Να έχεις υγεία, δύναμη και όμορφες στιγμές.
Χρόνια πολλά για τη γιορτή σου! Ό,τι επιθυμείς να γίνει πραγματικότητα.
Να σε χαιρόμαστε! Υγεία και ευτυχία σε εσένα και την οικογένειά σου.

Η 5η Σεπτεμβρίου είναι επομένως μια ημέρα στενά δεμένη με την αρχή της ιστορίας του Ιωάννη του Προδρόμου. Πριν ακόμη εμφανιστεί ο ίδιος στην έρημο και αρχίσει το κήρυγμά του, το Ευαγγέλιο μάς συστήνει τους δύο ανθρώπους που περίμεναν για χρόνια τη γέννησή του: τον Ζαχαρία και την Ελισάβετ.

Και για όσους θέλουν απλώς να θυμηθούν σε ποιον πρέπει να πουν «χρόνια πολλά», τα βασικά ονόματα της 5ης Σεπτεμβρίου 2026 είναι Ζαχαρίας, Ζάχαρης, Ζάχαρος, Ζάκης, Ζαχαρένια, Ζαχάρω, Ζαχαρούλα, Ζαχαρίτσα, Ελισάβετ και Ελίζα.