Εορτολόγιο 23 Σεπτεμβρίου 2026: Ποιοι γιορτάζουν – Τα ιδιαίτερα ονόματα και τι ισχύει με τη νηστεία
Την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026 η Ορθόδοξη Εκκλησία γιορτάζει τη Σύλληψη του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και Βαπτιστή. Την ίδια ημέρα τιμά τις Οσίες Ξανθίππη και Πολυξένη, δύο αδελφές που, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, έζησαν στην Ισπανία στα χρόνια των Αποστόλων, καθώς και την Αγία Ραΐδα την Παρθενομάρτυρα.
Η ημέρα περιλαμβάνει αρκετά λιγότερο συνηθισμένα ονόματα στο εορτολόγιο, αλλά και μία ιδιαίτερη πρόβλεψη για τη νηστεία, καθώς επιτρέπεται η κατανάλωση λαδιού και κρασιού.
Ποιοι γιορτάζουν στις 23 Σεπτεμβρίου
Σύμφωνα με τα ελληνικά εορτολόγια, στις 23 Σεπτεμβρίου γιορτάζουν:
Τα ονόματα Ίρις και Ίριδα καταγράφονται στις 23 Σεπτεμβρίου σε σύγχρονα ελληνικά εορτολόγια, χωρίς να μνημονεύεται ομώνυμη Αγία στο Συναξάρι της ημέρας. Αντίστοιχα, η Ξένη και η Ξένια μπορούν να γιορτάζουν και σε άλλες ημερομηνίες, ανάλογα με την Αγία από την οποία έχουν λάβει το όνομά τους.
Η Σύλληψη του Τιμίου Προδρόμου
Η κύρια εκκλησιαστική γιορτή της 23ης Σεπτεμβρίου είναι η Σύλληψη του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, ο οποίος βάπτισε αργότερα τον Ιησού Χριστό στον Ιορδάνη ποταμό.
Η ιστορία περιγράφεται στο πρώτο κεφάλαιο του κατά Λουκάν Ευαγγελίου. Ο Ζαχαρίας ήταν ιερέας και η σύζυγός του, Ελισάβετ, δεν μπορούσε να αποκτήσει παιδιά. Και οι δύο βρίσκονταν ήδη σε προχωρημένη ηλικία όταν, σύμφωνα με την ευαγγελική διήγηση, ο Αρχάγγελος Γαβριήλ εμφανίστηκε στον Ζαχαρία την ώρα που εκείνος εκτελούσε τα ιερατικά του καθήκοντα.
Ο άγγελος του ανακοίνωσε ότι η Ελισάβετ θα γεννούσε έναν γιο και ότι θα του έδιναν το όνομα Ιωάννης. Ο Ζαχαρίας δυσκολεύτηκε να πιστέψει την αναγγελία, εξαιτίας της ηλικίας τους, και έμεινε άφωνος μέχρι να εκπληρωθούν τα λόγια του αγγέλου.
Μετά την ολοκλήρωση της υπηρεσίας του, επέστρεψε στο σπίτι του και η Ελισάβετ συνέλαβε τον Ιωάννη. Η Εκκλησία τιμά αυτό το γεγονός στις 23 Σεπτεμβρίου, ενώ η γέννηση του Τιμίου Προδρόμου γιορτάζεται στις 24 Ιουνίου.
Παρότι στις 23 Σεπτεμβρίου τιμάται η Σύλληψη του Ιωάννη του Προδρόμου, η ημερομηνία αυτή δεν είναι η καθιερωμένη ονομαστική γιορτή όλων όσοι ονομάζονται Ιωάννης ή Γιάννης. Η συνηθέστερη ημερομηνία για τα ονόματα αυτά παραμένει η 7η Ιανουαρίου, όταν η Εκκλησία τιμά τη Σύναξη του Τιμίου Προδρόμου.
Οι Οσίες Ξανθίππη και Πολυξένη
Οι δύο αδελφές που γιορτάζουν στις 23 Σεπτεμβρίου συνδέονται, σύμφωνα με τους βίους τους, με τη διάδοση του χριστιανισμού στην Ισπανία κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες.
Η εκκλησιαστική παράδοση αναφέρει ότι η Ξανθίππη ασπάστηκε τον χριστιανισμό μαζί με τον σύζυγό της, Πρόβο, αφού γνώρισε τη διδασκαλία του Αποστόλου Παύλου. Η αδελφή της, Πολυξένη, βρέθηκε αργότερα στην Ελλάδα, όπου άκουσε το κήρυγμα των Αποστόλων Φιλίππου και Ανδρέα και βαπτίστηκε από τον δεύτερο. Έπειτα από διάφορες περιπέτειες, επέστρεψε στην Ισπανία, όπου οι δύο αδελφές συνέχισαν να διδάσκουν τη χριστιανική πίστη.
Τα περιστατικά αυτά προέρχονται από την αγιολογική παράδοση και δεν αποτελούν ανεξάρτητα επιβεβαιωμένα ιστορικά γεγονότα. Η μνήμη των δύο Οσίων έχει καθιερωθεί στις 23 Σεπτεμβρίου, δίνοντας την ονομαστική τους γιορτή στην Ξανθίππη και την Πολυξένη.
Η Αγία Ραΐς η Παρθενομάρτυρας
Η Αγία Ραΐς, γνωστή και ως Ραΐδα, τιμάται επίσης στις 23 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τον βίο της, καταγόταν από την Αίγυπτο. Μια ημέρα, καθώς πήγαινε να πάρει νερό, είδε μια ομάδα χριστιανών που είχαν συλληφθεί για την πίστη τους και μεταφέρονταν δεμένοι με πλοίο.
Η Ραΐς αποφάσισε να τους ακολουθήσει, παρότι γνώριζε ότι κινδύνευε να θανατωθεί. Η εκκλησιαστική παράδοση αναφέρει ότι υπέστη βασανιστήρια και αποκεφαλίστηκε, όπως και άλλοι χριστιανοί που βρίσκονταν μαζί της.
Η μνήμη της συνδέεται με τα ονόματα Ραΐς και Ραΐδα. Στην ίδια ημερομηνία τα σύγχρονα ελληνικά εορτολόγια καταγράφουν επίσης τα ονόματα Ίρις και Ίριδα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει ομώνυμη Αγία που τιμάται στις 23 Σεπτεμβρίου.
Ποιους άλλους Αγίους τιμά η Εκκλησία
Εκτός από τις κυριότερες γιορτές, το Συναξάρι της 23ης Σεπτεμβρίου περιλαμβάνει τους μάρτυρες Ανδρέα, Ιωάννη, Πέτρο και Αντώνιο, που μαρτύρησαν στην Αφρική.
Την ίδια ημέρα τιμάται ο Άγιος Νικόλαος ο Νεομάρτυρας, ο παντοπώλης από το Καρπενήσι, ο οποίος μαρτύρησε στην Κωνσταντινούπολη το 1672, καθώς και ο Άγιος Ιωάννης ο Νεομάρτυρας, ο εξ Αγαρηνών και εκ Κονίτσης.
Σύμφωνα με τον βίο του, ο Άγιος Ιωάννης γεννήθηκε σε μουσουλμανική οικογένεια στην Κόνιτσα και αρχικά ονομαζόταν Χασάν. Ασπάστηκε τον χριστιανισμό και βαπτίστηκε στην Ιθάκη, όπου έλαβε το όνομα Ιωάννης. Αργότερα εγκαταστάθηκε στο Βραχώρι, το σημερινό Αγρίνιο, όπου μαρτύρησε στις 23 Σεπτεμβρίου 1814. Ο χαρακτηρισμός «εκ Κονίτσης» αναφέρεται στον τόπο καταγωγής του, ενώ το «εξ Αγαρηνών» είναι παλαιότερος αγιολογικός όρος που αναφέρεται στη μουσουλμανική του προέλευση.
Υπάρχει νηστεία στις 23 Σεπτεμβρίου 2026;
Η 23η Σεπτεμβρίου 2026 πέφτει Τετάρτη, ημέρα κατά την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία τηρεί κανονικά νηστεία. Επειδή, όμως, γιορτάζεται η Σύλληψη του Τιμίου Προδρόμου, προβλέπεται κατάλυση οίνου και ελαίου. Αυτό σημαίνει ότι επιτρέπονται το λάδι και το κρασί, αλλά εξακολουθούν να μην επιτρέπονται το κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα αυγά και το ψάρι.
Η νηστεία της 23ης Σεπτεμβρίου δεν πρέπει να συγχέεται με την αυστηρή νηστεία της Αποτομής της Κεφαλής του Τιμίου Προδρόμου στις 29 Αυγούστου. Πρόκειται για δύο διαφορετικές γιορτές, με διαφορετικούς κανόνες νηστείας.
Πηγές
Σας άρεσε το άρθρο;
Εγγραφείτε στο newsletter μας για καθημερινές ενημερώσεις.