Ζωσιμάς και Πλάτων

Στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία είχε εισέλθει σε μια περίοδο έντονων διωγμών κατά των Χριστιανών. Από το 303 μ.Χ. και μετά, ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός ξεκίνησε μια συστηματική εκστρατεία για την εξάλειψη της νέας θρησκείας. Στην Άγκυρα της Γαλατίας, μια σημαντική πόλη της Μικράς Ασίας, δραστηριοποιήθηκαν ο Ζωσιμάς και ο Πλάτων. Η χριστιανική κοινότητα είχε αυξηθεί σημαντικά στην περιοχή, γεγονός που την έκανε στόχο των αυτοκρατορικών αρχών. Εκεί μαρτύρησαν κατά την περίοδο των διωγμών.
Ο Πλάτων καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια και ήταν αδελφός του μάρτυρα Αντίοχου. Από νεαρή ηλικία, ο Πλάτων είχε ασπαστεί τον χριστιανισμό. Διακρινόταν για την πολυμάθεια και τη ρητορική του δεινότητα. Στην αρχή των διωγμών, συνελήφθη με διαταγή του ηγεμόνα Αγριπίνου. Ο Πλάτων αρνήθηκε να απαρνηθεί την πίστη του και να προσφέρει θυσίες στα ειδωλολατρικά είδωλα. Αντιθέτως, υπερασπίστηκε τις χριστιανικές αρχές, επιχειρηματολογώντας κατά της ειδωλολατρίας.
Ο Ζωσιμάς υπηρέτησε ως ιερέας στη χριστιανική κοινότητα της Άγκυρας. Αφιέρωσε τη ζωή του στην υπηρεσία της Εκκλησίας και ενίσχυσε τους πιστούς στην πίστη τους. Κατά τη διάρκεια των διωγμών, ο Ζωσιμάς συνελήφθη επίσης. Οι αρχές προσπάθησαν να τον αναγκάσουν να απαρνηθεί την πίστη του, χρησιμοποιώντας απειλές και βασανιστήρια. Ο Ζωσιμάς αρνήθηκε να υποκύψει στις απαιτήσεις των διωκτών του. Διατήρησε την πίστη του μέχρι τέλους.
Η μαρτυρία του Πλάτωνα και του Ζωσιμά ολοκληρώθηκε στην Άγκυρα. Και οι δύο υπέστησαν βασανιστήρια για την άρνησή τους να θυσιάσουν στους θεούς της Ρώμης. Ο Πλάτων αποκεφαλίστηκε στις 18 Οκτωβρίου του 303 μ.Χ. ή του 304 μ.Χ. Ο Ζωσιμάς ακολούθησε λίγο αργότερα, στις 19 Οκτωβρίου. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους. Οι πράξεις τους ενέπνευσαν τη διωκόμενη χριστιανική κοινότητα της εποχής.

Οι παραδόσεις λένε ότι ο Άγιος Πλάτων θεράπευε ασθένειες και έδιωχνε δαίμονες. Ένας γνωστός θρύλος λέει ότι, ενώ βρισκόταν στη φυλακή, θεράπευε κρατούμενους και επισκέπτες που έπασχαν από διάφορες ασθένειες. Αυτό ενίσχυε την πίστη τους. Οι αφηγήσεις για τον Άγιο Ζωσιμά επικεντρώνονται στην πνευματική του δύναμη. Ενθάρρυνε τους πιστούς να παραμένουν σταθεροί στην πίστη τους, ακόμη και μπροστά στο θάνατο. Δεν αναφέρονται συγκεκριμένα θαύματα θεραπείας για τον Ζωσιμά.

Στην Ελλάδα, η μνήμη των Αγίων Ζωσιμά και Πλάτωνα τιμάται σε ορισμένες περιοχές. Αυτό γίνεται κυρίως στις 18 και 19 Οκτωβρίου. Οι εκκλησίες με τα ονόματά τους διοργανώνουν πανηγυρικές λειτουργίες και λιτανείες. Μετά τη λειτουργία, οι πιστοί μοιράζονται αρτοσκευάσματα και τοπικά εδέσματα. Αυτό γίνεται σε μια ατμόσφαιρα κοινοτικής συντροφικότητας. Σε ορισμένες αγροτικές περιοχές, οι αγρότες προσφέρουν τους πρώτους καρπούς της γης τους. Ζητούν την ευλογία των αγίων για τη σοδειά τους και την υγεία των ζώων τους. Η έμφαση στις γιορτές τους δίνεται στην πνευματική ενδυνάμωση και την πίστη.