Ζαχαρίας πατριάρχης Ιεροσολύμων

Ο Ζαχαρίας έγινε Πατριάρχης της Ιερουσαλήμ γύρω στο 609 ή 610 μ.Χ. Εκείνη την εποχή, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία βρισκόταν σε συνεχή ένταση με τη Σασσανιδική Περσία. Οι εχθροπραξίες μεταξύ των δύο αυτοκρατοριών κλιμακώνονταν. Οι συγκρούσεις αυτές επηρέαζαν άμεσα την Ανατολή, ιδίως την Ιερουσαλήμ.
Το 614 μ.Χ., οι Σασσανίδες, υπό τον στρατηγό Σαβαράζ, πολιόρκησαν την Ιερουσαλήμ. Η πόλη έπεσε μετά από σθεναρή αντίσταση. Ακολούθησε μια περίοδος σφαγών και καταστροφών. Πολλές εκκλησίες, συμπεριλαμβανομένης της εκκλησίας της Ανάστασης, λεηλατήθηκαν και κάηκαν. Ο Πατριάρχης Ζαχαρίας συνελήφθη από τους Πέρσες. Μαζί του πήραν ως λάφυρο τον Τίμιο Σταυρό, το πολυτιμότερο κειμήλιο του Χριστιανισμού.
Ο Ζαχαρίας παρέμεινε αιχμάλωτος στην Περσία για δεκατέσσερα χρόνια, από το 614 έως το 628 μ.Χ. Αυτή η μακρά περίοδος ήταν δύσκολη για τον ίδιο και την Εκκλησία της Ιερουσαλήμ. Εν τω μεταξύ, ο αυτοκράτορας Ηράκλειος αναδιοργάνωνε τον στρατό του. Ξεκίνησε μια σειρά εκστρατειών εναντίον των Σασσανιδών. Οι βυζαντινές δυνάμεις ήταν νικηφόρες, με αποκορύφωμα τη μάχη της Νινευή το 627 μ.Χ. Αυτό οδήγησε τους Πέρσες να υποχωρήσουν και τελικά να συνάψουν ειρήνη.
Μετά την ανατροπή του Πέρση βασιλιά Χοσρόη Β’, ο Πέρσης βασιλιάς ανατράπηκε στην πτώση της Περσικής Αυτοκρατορίας, που οδήγησε στην πτώση της Περσικής Αυτοκρατορίας και σε συνθήκη ειρήνης. και ειρήνης με τον διάδοχό του, Καββαδία Β&#8217? (Σιρόι), ο Ζαχαρίας απέκτησε την ελευθερία του. Το 630 μ.Χ. επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ, μεταφέροντας και πάλι τον Τίμιο Σταυρό. Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος συνόδευσε προσωπικά το ιερό λείψανο στην πόλη. Ο Ζαχαρίας, εξαντλημένος από την αιχμαλωσία και τις κακουχίες, πέθανε λίγο αργότερα, πιθανότατα το 631 ή το 632 μ.Χ.. Η πατριαρχία του σηματοδότησε την καταστροφή και την αποκατάσταση της Ιερουσαλήμ σε μια ιδιαίτερα δύσκολη εποχή.

Η επιστροφή του Τιμίου Σταυρού στην Ιερουσαλήμ το 630 μ.Χ. θεωρήθηκε θαύμα από τους χριστιανούς της εποχής. Ο Ζαχαρίας, ως ο Πατριάρχης που τον συνόδευσε πίσω στην πόλη μετά από δεκατέσσερα χρόνια αιχμαλωσίας, συνδέθηκε άμεσα με το γεγονός αυτό. Η διάσωση του Σταυρού από την περσική κατοχή και η επανατοποθέτησή του στην εκκλησία της Ανάστασης ερμηνεύτηκε ως θεϊκή παρέμβαση και ως σημάδι της αποκατάστασης της χριστιανικής πίστης μετά από χρόνια διωγμών και καταστροφών.

Η μνήμη του Πατριάρχη Ζαχαρία τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 21 Φεβρουαρίου. Οι λειτουργίες επικεντρώνονται στην υπομονή του κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του και στη συμβολή του στην αποκατάσταση του Τιμίου Σταυρού. Στα Ιεροσόλυμα, όπου υπηρέτησε, η μνήμη του συνδέεται με την αντοχή της Εκκλησίας σε δύσκολους καιρούς. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα λαϊκά έθιμα ή τελετουργίες που να συνδέονται αποκλειστικά με το όνομά του. Ωστόσο, η μορφή του παραμένει παράδειγμα πίστης και επιμονής μπροστά στις αντιξοότητες, ιδιαίτερα σε περιοχές που έχουν βιώσει κατοχή και διωγμούς.