Σάββας ο Ηγιασμένος

Ο Σάββας ο Ηγιασμένος γεννήθηκε το 439 μ.Χ. στην Μουταλάσκη της Καππαδοκίας. Από μικρός είχε κλίση στην ασκητική ζωή. Σε ηλικία οκτώ ετών, άφησε την οικογενειακή του εστία. Εντάχθηκε σε ένα κοντινό μοναστήρι στις Φλαβιανές. Εκεί, έμαθε τους κανόνες της μοναστικής ζωής και την πνευματική άσκηση. Η εποχή αυτή χαρακτηριζόταν από έντονες θεολογικές συζητήσεις. Ο μοναχισμός εδραιωνόταν ως κεντρικός θεσμός στην χριστιανική Ανατολή.

Στα δεκαοκτώ του χρόνια, το 457 μ.Χ., ο Σάββας πήγε στους Αγίους Τόπους. Αναζητούσε αυστηρότερη ασκητική ζωή στην έρημο της Ιουδαίας. Εντάχθηκε αρχικά στην κοινότητα του Μεγάλου Ευθυμίου. Ο Ευθύμιος τον έστειλε στον Θεόκτιστο για την περαιτέρω πνευματική του διαμόρφωση. Μετά τον θάνατο του Θεόκτιστου, ο Σάββας επέστρεψε στον Ευθύμιο. Ο Ευθύμιος τον έκρινε έτοιμο για την ερημιτική ζωή. Πέρασε χρόνια σε σπηλιές και απομακρυσμένες περιοχές της ερήμου. Εκεί αφοσιώθηκε στην προσευχή και στην πλήρη απομόνωση.

Το 483 μ.Χ., ο Σάββας ίδρυσε την περίφημη Μεγάλη Λαύρα. Η Λαύρα αυτή φέρει μέχρι σήμερα το όνομά του, Μονή Μαρ Σάββα. Έγινε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του παλαιοχριστιανικού μοναχισμού. Προσέλκυσε πολλούς μοναχούς από όλη την ανατολική αυτοκρατορία. Ο Σάββας οργάνωσε ένα αυστηρό κοινοβιακό σύστημα. Συνδύασε την ερημιτική άσκηση με την κοινή λατρεία. Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Σαλλούστιος τον χειροτόνησε πρεσβύτερο το 491 μ.Χ. Τον διόρισε αρχιμανδρίτη όλων των ερημιτικών κοινοτήτων της Παλαιστίνης.

Ο Σάββας οργάνωσε τον μοναχισμό. Συμμετείχε στις θεολογικές διαμάχές της εποχής. Υπερασπίστηκε την ορθόδοξη πίστη εναντίον του Μονοφυσιτισμού και του Ωριγενισμού. Ταξίδεψε δύο φορές στην Κωνσταντινούπολη. Το 511 μ.Χ. συνομίλησε με τον αυτοκράτορα Αναστάσιο Α’. Το 531 μ.Χ. συνομίλησε με τον Ιουστινιανό Α’. Οι συνομιλίες αφορούσαν την προστασία των Ορθοδόξων μοναχών και την επίλυση εκκλησιαστικών ζητημάτων. Ο Σάββας πέθανε το 532 μ.Χ., αφήνοντας πίσω του ένα σημαντικό έργο.

Οι παραδόσεις αναφέρουν ότι στον Σάββα τον Ηγιασμένο του αποδίδονται διάφορα θαύματα. Ένα γνωστό θαύμα είναι η εμφάνιση πηγής νερού στην άνυδρη έρημο, όταν οι μοναχοί αντιμετώπιζαν σοβαρή έλλειψη. Υπάρχουν αφηγήσεις για θεραπείες ασθενών. Αναφέρονται επίσης εξορκισμοί δαιμόνων. Η λαϊκή παράδοση του αποδίδει την ικανότητα να προβλέπει μελλοντικά γεγονότα. Αυτές οι αφηγήσεις ενσωματώθηκαν στην αγιολογική του παράδοση.

Η μνήμη του Σάββα του Ηγιασμένου τιμάται κάθε χρόνο στις 5 Δεκεμβρίου. Στη Μονή Μαρ Σάββα, στην έρημο της Ιουδαίας, ο εορτασμός περιλαμβάνει κατανυκτικές αγρυπνίες. Οι ακολουθίες τηρούνται με την αρχαία τυπική τάξη. Γίνεται λιτάνευση των λειψάνων του. Η πρόσβαση γυναικών στο κυρίως μοναστήρι παραμένει απαγορευμένη. Αυτή η παράδοση τηρείται αυστηρά από την ίδρυσή του. Αντανακλά τους αρχικούς κανόνες του αγίου. Προσκυνητές από όλο τον κόσμο επισκέπτονται τη Λαύρα την ημέρα της εορτής του. Η εικόνα του Σάββα κοσμεί πολλές εκκλησίες. Συχνά τον δείχνει να κρατά έναν σταυρό ή ένα ειλητάριο.