Προφήτης Μωϋσής ο Θεόπτης

Η ιστορία του Μωυσή, όπως αφηγούνται κυρίως τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης Έξοδος, Αριθμοί και Δευτερονόμιο, τοποθετεί τις δραστηριότητές του στην Αίγυπτο γύρω στον 13ο αιώνα π.Χ. Εκείνη την εποχή, οι Ισραηλίτες ζούσαν στην Αίγυπτο ως σκλάβοι, υπομένοντας την καταπίεση των Φαραώ. Ο Μωυσής γεννήθηκε σε μια εποχή που ο Φαραώ είχε διατάξει τη θανάτωση όλων των αρσενικών βρεφών των Εβραίων. Για να τον σώσει, η μητέρα του τον έβαλε σε ένα καλάθι και τον άφησε στο Νείλο. Εκεί τον βρήκε η κόρη του Φαραώ. Μεγάλωσε στην αυλή του Φαραώ. Εκπαιδεύτηκε στη διοίκηση και στη γραφή. Αυτή η ανατροφή στην αιγυπτιακή αριστοκρατία του έδωσε γνώσεις και δεξιότητες που αποδείχθηκαν ζωτικής σημασίας.
Η ζωή του Μωυσή άλλαξε όταν είδε έναν Αιγύπτιο διαχειριστή να κακοποιεί έναν Εβραίο. Τον σκότωσε και τον έθαψε. Όταν ανακαλύφθηκε η πράξη του, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Αίγυπτο. Κατέφυγε στη γη της Μαδιάμ. Εκεί έζησε ως βοσκός και παντρεύτηκε τη Σεφόρα, την κόρη του ιερέα Ιοθόρ. Στην έρημο, στο όρος Χωρήβ, γνωστό και ως Σινά, συνάντησε τον Θεό στη φλεγόμενη βάτο. Ο Θεός του ζήτησε να επιστρέψει στην Αίγυπτο και να ελευθερώσει τους Ισραηλίτες από τη σκλαβιά. Ο Μωυσής αρχικά δίστασε, επικαλούμενος την έλλειψη ρητορικής ικανότητας. Ο Θεός τον διαβεβαίωσε ότι ο αδελφός του, ο Ααρών, θα τον βοηθούσε ως εκπρόσωπός του.
Επιστρέφοντας στην Αίγυπτο, ο Μωυσής και ο Ααρών αντιμετώπισαν την άρνηση του Φαραώ να επιτρέψει στους Ισραηλίτες να φύγουν. Ακολούθησαν οι Δέκα Πληγές, μια σειρά καταστροφών που έπληξαν την Αίγυπτο. Αποκορύφωμα τους ήταν ο θάνατος των πρωτότοκων. Μετά την τελευταία πληγή, ο Φαραώ επέτρεψε στους Ισραηλίτες να φύγουν. Η έξοδος των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο περιλάμβανε τη διάβαση της Ερυθράς Θάλασσας. Τα νερά χωρίστηκαν για να περάσει ο λαός και έκλεισαν πίσω από τους Αιγύπτιους που τον καταδίωκαν. Το γεγονός αυτό καθόρισε την ταυτότητα του λαού του Ισραήλ.
Στην έρημο του Σινά, ο Μωυσής ανέβηκε στο όρος Σινά. Εκεί έλαβε από τον Θεό τις Δέκα Εντολές, γραμμένες σε πέτρινες πλάκες. Αυτές οι εντολές αποτέλεσαν τον θεμέλιο λίθο της ηθικής και νομικής παράδοσης του λαού. Κατά τη διάρκεια των 40 ετών περιπλάνησης στην έρημο, ο Μωυσής καθοδήγησε το λαό. Αντιμετώπισε δυσκολίες και εξεγέρσεις. Παρέδωσε τους νόμους που θα ρύθμιζαν τη ζωή τους στη γη της επαγγελίας. Ο Μωυσής δεν μπήκε στη Γη της Επαγγελίας, παρά τη στενή του σχέση με τον Θεό. Πέθανε στο όρος Νεβώ αφού είδε από μακριά τη γη που προοριζόταν για το λαό του. Ο τάφος του παραμένει άγνωστος.

Η μετατροπή του νερού του Νείλου σε αίμαΗ πληγή των βατράχων, των σκνιπών και των μυγώνΗ επιδημία στα ζώα και τα έλκη στους ανθρώπουςΤο χαλάζι και οι ακρίδεςΤο σκοτάδι που κάλυψε την ΑίγυπτοΟ θάνατος των πρωτότοκωνΗ διάβαση της Ερυθράς ΘάλασσαςΗ παροχή μάννας και ορτυκιών στην έρημοΗ ανάβλυση νερού από τον βράχοΗ λήψη των Δέκα Εντολών στο όρος Σινά

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τον Προφήτη Μωυσή, με τη μνήμη του να γιορτάζεται στις 4 Σεπτεμβρίου. Εκκλησιαστικές τοιχογραφίες και φορητές εικόνες συχνά τον απεικονίζουν. Φέρει κέρατα φωτός στο κεφάλι του, όπως αναφέρεται στην Έξοδο, ή κρατάει τις πλάκες των Δέκα Εντολών. Στις λειτουργικές ακολουθίες ψάλλονται ύμνοι που αναφέρονται στην Έξοδο και τα θαύματα που συνδέονται με αυτήν. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν εκτεταμένα λαϊκά έθιμα αφιερωμένα αποκλειστικά σε αυτόν. Η ιστορία του αποτελεί μέρος της θρησκευτικής εκπαίδευσης και της χριστιανικής διδασκαλίας. Πολλοί πιστοί επικαλούνται το όνομά του σε προσευχές, ζητώντας καθοδήγηση και απαλλαγή από δυσκολίες.