Προφήτης Ησαΐας

Τον 8ο αιώνα π.Χ., το Βασίλειο του Ιούδα βρισκόταν σε περίοδο αναταραχής. Η Ασσυριακή Αυτοκρατορία επεκτεινόταν απειλητικά. Στην Ιερουσαλήμ, ο προφήτης Ησαΐας ξεκίνησε τη διακονία του γύρω στο 740 π.Χ., κατά τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Οζία. Συνέχισε να προφητεύει υπό τον Ιωάθα, τον Άχαζ και τον Εζεκία. Το όνομά του, “Ησαΐας”, σημαίνει “Ο Κύριος είναι η σωτηρία”, γεγονός που αντικατοπτρίζει το κεντρικό μήνυμα του έργου του.
Ο Ησαΐας δεν ήταν απλώς ένας θρησκευτικός ηγέτης. Είχε και πολιτικό ρόλο. Προειδοποίησε τους ηγεμόνες για τις συμμαχίες τους με ξένες δυνάμεις, όπως η Αίγυπτος και η Ασσυρία. Πίστευε ότι η εμπιστοσύνη στον Θεό ήταν ο μόνος δρόμος. Καταδίκαζε την κοινωνική αδικία, την εκμετάλλευση των φτωχών και την υποκρισία της ανούσιας λατρείας. Τα λόγια του ήταν συχνά αιχμηρά. Κάλεσε τον λαό σε μετάνοια και επιστροφή στις αρχές του Μωσαϊκού Νόμου.
Οι προφητείες του Ησαΐα περιλαμβάνουν οράματα για την καταστροφή και την αποκατάσταση του Ισραήλ. Προέβλεπαν επίσης τον ερχομό ενός Μεσσία. Η μορφή του πάσχοντος “δούλου του Κυρίου”, όπως περιγράφεται στο βιβλίο του, είχε βαθιά επίδραση στη χριστιανική θεολογία. Οι χριστιανοί τον ταύτισαν με τον Ιησού Χριστό. Το βιβλίο του, με 66 κεφάλαια, είναι ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα της Παλαιάς Διαθήκης. Η ποιητική του γλώσσα, σε συνδυασμό με το βάθος των θεολογικών του εννοιών, το καθιστούν ένα κείμενο μεγάλης λογοτεχνικής και πνευματικής αξίας.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Ησαΐας βρήκε μαρτυρικό θάνατο. Σύμφωνα με εξωβιβλικές πηγές, όπως το “Μαρτύριο του Ησαΐα”, ο βασιλιάς Μανασσής, γιος του Εζεκία, διέταξε να τον πριονίσουν στα δύο. Η παράδοση αυτή δεν επιβεβαιώνεται από τη Βίβλο. Ωστόσο, η αφήγηση αυτή αναδεικνύει τον αντίκτυπο της ενέργειάς του και την αντίσταση που συνάντησε. Το έργο του Ησαΐα παραμένει θεμέλιος λίθος τόσο για τον Ιουδαϊσμό όσο και για τον Χριστιανισμό.

Η παράδοση αναφέρει ότι ο Ησαΐας συμβούλεψε τον βασιλιά Εζεκία να χρησιμοποιήσει πολτό από σύκα για την ασθένειά του. Ο βασιλιάς ανάρρωσε.Ως σημείο για την ανάρρωση του Εζεκία, η σκιά του ήλιου κινήθηκε προς τα πίσω στην κλίμακα του Άχαζ.Η προφητεία για τη γέννηση του Εμμανουήλ από παρθένο.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 9 Μαΐου.Σε μοναστήρια και εκκλησίες, διαβάζονται συχνά αποσπάσματα από το βιβλίο του, κυρίως κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα. Οι μεσσιανικές του προφητείες αποτελούν τον κύριο λόγο.Στις εικόνες του, ο Προφήτης Ησαΐας κρατά συχνά ένα ειλητάριο. Σε αυτό αναγράφεται κάποια από τις προφητείες του, όπως το «Ιδού η παρθένος εν γαστρί έξει και τέξεται υιόν».Δεν υπάρχουν πολλές λαϊκές ή αγροτικές παραδόσεις γύρω από τον Προφήτη Ησαΐα, σε αντίθεση με άλλους αγίους. Η τιμή του είναι κυρίως λειτουργική και θεολογική.