Προφήτης Ιερεμίας

Ο προφήτης Ιερεμίας γεννήθηκε στην Αναθόθ, ένα ιερατικό χωριό βορειοανατολικά της Ιερουσαλήμ, γύρω στο 650 π.Χ. Καταγόταν από ιερατική οικογένεια. Η καταγωγή του από ιερατική οικογένεια του έδινε μια ξεχωριστή θέση στην κοινωνία. Η διακονία του ξεκίνησε κατά τη βασιλεία του Ιωσία. Ο Ιωσίας ήταν ένας μεταρρυθμιστής βασιλιάς. Επιδίωξε να αποκαταστήσει τη λατρεία του Γιαχβέ και να καθαρίσει το βασίλειο από τις ειδωλολατρικές πρακτικές.
Μετά τον θάνατο του Ιωσία το 609 π.Χ. στη μάχη της Μεγιδδώ, η πολιτική κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία. Ο Ιερεμίας αντιμετώπισε μια σειρά από αδύναμους και διεφθαρμένους βασιλιάδες. Αυτοί ήταν ο Ιωακείμ και ο Σεδεκία. Οι πολιτικές τους έφεραν τον Ιούδα σε σύγκρουση με τις ανερχόμενες αυτοκρατορίες της Αιγύπτου και της Βαβυλώνας. Ο Ιερεμίας προειδοποίησε τον λαό και τους άρχοντες. Τους έλεγε για τις συνέπειες της αποστασίας τους από τον Θεό. Τους έλεγε να μην εμπιστεύονται συμμαχίες με ξένες δυνάμεις. Προέβλεψε την καταστροφή της Ιερουσαλήμ και την εξορία στη Βαβυλώνα.
Οι προφητείες του Ιερεμία δεν ήταν ευχάριστες. Συχνά τον έφερναν σε σύγκρουση με τις πολιτικές και θρησκευτικές αρχές της εποχής. Αντιμετώπισε διώξεις, φυλακίσεις, ακόμη και απόπειρες δολοφονίας. Η φωνή του ήταν αντίθετη με την αισιοδοξία των ψευδοπροφητών. Αυτοί διακήρυτταν την ειρήνη και την ασφάλεια. Ο Ιερεμίας έβλεπε την επερχόμενη καταστροφή. Το 587/586 π.Χ., η Ιερουσαλήμ έπεσε στα χέρια των Βαβυλωνίων. Ο Ναός καταστράφηκε. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού οδηγήθηκε στην αιχμαλωσία. Οι δυσοίωνες προβλέψεις του επιβεβαιώθηκαν.
Μετά την πτώση της Ιερουσαλήμ, ο Ιερεμίας παρέμεινε στην κατεστραμμένη πόλη. Προσπάθησε να προσφέρει παρηγοριά και καθοδήγηση στον εναπομείναντα πληθυσμό. Αναγκάστηκε να πάει στην Αίγυπτο. Μαζί του πήγε μια ομάδα Εβραίων που φοβήθηκαν την αντίδραση των Βαβυλωνίων. Ο Ιερεμίας τους είχε προειδοποιήσει να μην το κάνουν. Στην Αίγυπτο, σύμφωνα με την παράδοση, συνέχισε να προφητεύει. Πέθανε εκεί, πιθανότατα λιθοβολημένος μέχρι θανάτου από τους ομότεχνούς του. Οι αιχμηρές προφητείες του ήταν η αιτία. Το βιβλίο του Ιερεμία και των Θρήνων αποτυπώνει τον πόνο και την απελπισία του. Δείχνουν επίσης την ακλόνητη πίστη του στον Θεό και την ελπίδα για αποκατάσταση.

Οι παραδόσεις αποδίδουν διάφορα θαύματα στον προφήτη Ιερεμία. Μια παράδοση κάνει λόγο για την απόκρυψη της Κιβωτού της Διαθήκης. Ο Ιερεμίας έκρυψε επίσης το σκήπτρο του Ααρών και το θυσιαστήριο του θυμιάματος σε μια σπηλιά στο όρος Νεβώ. Αυτό έγινε πριν από την καταστροφή του Ναού από τους Βαβυλώνιους. Με αυτόν τον τρόπο δεν θα έπεφταν στα χέρια των εισβολέων. Μια άλλη παράδοση αναφέρει την προστασία του Ιερεμία από τα δηλητηριώδη φίδια στην Αίγυπτο. Τα τσιμπήματά τους δεν τον έβλαψαν. Η παράδοση αναφέρει επίσης ότι ο Ιερεμίας προσευχόταν. Έβρεξε κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ξηρασίας στην Αίγυπτο. Αυτό οδήγησε πολλούς ειδωλολάτρες να μεταστραφούν στην πίστη στον Θεό του Ισραήλ. Αυτές οι ιστορίες αντικατοπτρίζουν την πίστη στη θεϊκή εύνοια και προστασία του προφήτη.

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ο Προφήτης Ιερεμίας τιμάται την 1η Μαΐου. Την 1η Μαΐου, σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας, διαβάζονται αποσπάσματα από τις προφητείες του. Διαβάζεται κατά τη διάρκεια των ακολουθιών. Τονίζεται το μήνυμα της μετάνοιας και της υπομονής στις δοκιμασίες. Στις αγροτικές κοινότητες υπήρχαν έθιμα για την προστασία των καλλιεργειών. Ο Ιερεμίας θεωρούνταν προστάτης από φυσικές καταστροφές, όπως η ξηρασία. Στις εκκλησίες του προσφέρονταν ψωμί και κρασί. Σήμερα, η τιμή του εκδηλώνεται κυρίως μέσω της εκκλησιαστικής λατρείας. Γίνεται επίσης μέσω της μελέτης των γραπτών του. Αυτά τα γραπτά εμπνέουν τους πιστούς. Το μήνυμά τους είναι η ακλόνητη πίστη και η επιμονή στην αλήθεια, ακόμη και ενάντια στο ρεύμα.