Πλάτων ο Μεγαλομάρτυς

Ο Μέγας Πλάτων έζησε στα τέλη του 3ου και στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. Καταγόταν από την Άγκυρα της Γαλατίας, τη σημερινή Άγκυρα της Τουρκίας. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίστηκε από έντονο διωγμό κατά των χριστιανών, ιδίως υπό τους αυτοκράτορες Διοκλητιανό και Μαξιμιανό. Ο Πλάτων, από νεαρή ηλικία, διακρίθηκε για την πολυμάθεια και τη ρητορική του δεινότητα. Παράλληλα, είχε σταθερή χριστιανική πίστη.
Ο Πλάτων κήρυττε ανοιχτά το Ευαγγέλιο, αμφισβητώντας τις ειδωλολατρικές τελετουργίες και την ειδωλολατρία. Η δράση του αυτή τον έφερε σύντομα σε σύγκρουση με τις ρωμαϊκές αρχές. Συνελήφθη με εντολή του ηγεμόνα Αγρίππου, ο οποίος τον κάλεσε να αποκηρύξει τη χριστιανική του πίστη και να προσφέρει θυσία στα είδωλα. Ο Πλάτων αρνήθηκε κατηγορηματικά, δηλώνοντας την αφοσίωσή του στον Χριστό.
Λόγω της άρνησής του, ο Πλάτων υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια. Τον μαστίγωσαν, τον βασάνισαν με σιδερένια νύχια και τον ανάγκασαν να υποβληθεί σε φρικτές δοκιμασίες. Μάλιστα, ο αδελφός του Αντίοχος, επίσης χριστιανός, ήταν παρών και τον ενθάρρυνε να παραμείνει σταθερός. Ο Αγρίππας του πρόσφερε ελευθερία, πλούτη και τιμές αν απαρνιόταν την πίστη του, αλλά ο Πλάτων παρέμεινε ακλόνητος. Η αταλάντευτη στάση του εντυπωσίασε πολλούς από τους παρευρισκόμενους, με αποτέλεσμα κάποιοι να ασπαστούν τον χριστιανισμό.
Τελικά, ο Πλάτων καταδικάστηκε σε θάνατο με αποκεφαλισμό. Η εκτέλεσή του πραγματοποιήθηκε το 303 μ.Χ. (ή το 305 μ.Χ., ανάλογα με τις ιστορικές πηγές). Το σώμα του θάφτηκε από χριστιανούς και τα λείψανά του μεταφέρθηκαν αργότερα. Το μαρτύριό του είναι ένα από τα πολλά που καταγράφονται στις πρώιμες αγιολογίες, δίνοντας μια εικόνα του συστηματικού διωγμού που αντιμετώπιζαν οι Χριστιανοί στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Οι πηγές αναφέρουν διάφορα περιστατικά που αποδίδονται στην παρέμβασή του. Κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του, η παράδοση αναφέρει ότι θεράπευσε έναν τυφλό. Ζήτησε επίσης νερό και ένα κομμάτι ψωμί, τα οποία, σύμφωνα με τις ιστορίες, τον συντηρούσαν για πολλές ημέρες. Μετά το θάνατό του, ο τάφος του έγινε τόπος όπου πολλοί πιστοί βρήκαν θεραπεία.

Η μνήμη του Αγίου Πλάτωνα τιμάται στις 18 Νοεμβρίου. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και της Μικράς Ασίας, εκκλησίες φέρουν το όνομά του. Την ημέρα της γιορτής του, σε ορισμένα μέρη γίνονται λιτανείες της εικόνας του, ενώ οι πιστοί μοιράζονται ευλογημένο ψωμί. Ορισμένοι νηστεύουν πριν από τη γιορτή ως πνευματική προετοιμασία.