Όσιος Ξενοφών

Ο Ξενοφών, συγκλητικός της Κωνσταντινούπολης τον 5ο αιώνα μ.Χ., κατείχε υψηλά αξιώματα στην αυτοκρατορική αυλή. Η οικογένειά του είχε μεγάλη περιουσία. Με τη σύζυγό του, Μαρία, απέκτησαν δύο γιους, τον Ιωάννη και τον Αρκάδιο. Η οικογένεια τηρούσε τις χριστιανικές αρχές.

Οι γιοι, Ιωάννης και Αρκάδιος, στάλθηκαν στη Βηρυτό για νομικές σπουδές, μια κοινή πρακτική για τους νέους ευγενείς τότε. Όταν τελείωσαν τις σπουδές τους, επιβιβάστηκαν σε πλοία για να επιστρέψουν στην Κωνσταντινούπολη. Μια σφοδρή θαλασσοταραχή έπληξε τα πλοία. Ο Ιωάννης και ο Αρκάδιος ναυάγησαν σε διαφορετικές περιοχές. Ο καθένας τους, πιστεύοντας τον άλλο νεκρό, επέλεξε τη μοναχική ζωή.

Ο Ιωάννης βρήκε καταφύγιο σε μοναστήρι στην Ιερουσαλήμ. Ο Αρκάδιος κατέληξε σε άλλο μοναστήρι, επίσης στην Ιερουσαλήμ. Ο Ξενοφών και η Μαρία, ανήσυχοι για την απουσία των παιδιών τους, ξεκίνησαν ένα επίπονο ταξίδι αναζήτησης. Διέθεσαν σημαντικά ποσά για να τους βρουν, ταξιδεύοντας σε πολλές περιοχές της αυτοκρατορίας.

Μετά από πολλά χρόνια, η οικογένεια επανενώθηκε στην Ιερουσαλήμ. Οι πηγές αναφέρουν θεϊκή βοήθεια για την επανένωση. Ο Ξενοφών και η Μαρία βρήκαν τους γιους τους να ζουν ως μοναχοί. Αυτή η εμπειρία τους οδήγησε να απαρνηθούν τον κοσμικό βίο. Διένειμαν την περιουσία τους στους φτωχούς και στους ναούς. Ακολούθησαν τον μοναχισμό. Ο Ξενοφών και η Μαρία ίδρυσαν αργότερα ένα μοναστήρι στην Ιερουσαλήμ, όπου έζησαν ως μοναχοί. Η μνήμη του τιμάται στις 26 Ιανουαρίου.

Οι αφηγήσεις θέλουν τους γιους του να διασώζονται από ναυάγιο και να καθοδηγούνται στη μοναχική ζωή, γεγονός που αποδίδεται σε θεϊκή πρόνοια. Η επανένωση της οικογένειας στην Ιερουσαλήμ μετά από χρόνια αναζήτησης περιγράφεται ως αποτέλεσμα θεϊκής παρέμβασης. Πηγές αναφέρουν θεραπείες ασθενών που αποδίδονται στην πρεσβεία του μετά την κοίμησή του.

Σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, κυρίως σε νησιωτικές και παραθαλάσσιες κοινότητες, όπου η θάλασσα αποτελούσε διαρκή πηγή κινδύνου, ο Όσιος Ξενοφών τιμάται με σεβασμό. Στις 26 Ιανουαρίου, ημέρα της μνήμης του, τελούνται πανηγυρικές Θείες Λειτουργίες. Συχνά, πιστοί φέρνουν στην εκκλησία τάματα. Αυτά περιλαμβάνουν μικρά ομοιώματα πλοίων ή εικόνες που απεικονίζουν ναυάγια. Είναι είτε ευχαριστία για τη διάσωση από θαλάσσιους κινδύνους, είτε παράκληση για προστασία. Ορισμένες οικογένειες προσφέρουν κόλλυβα στη μνήμη του, ειδικά αν έχουν βιώσει απώλειες ή αναζητήσεις αγαπημένων προσώπων. Σε μοναστήρια που φέρουν το όνομά του, γίνονται αγρυπνίες και λιτανείες με την εικόνα του. Μοιράζεται επίσης ευλογημένο ψωμί στους προσκυνητές.