Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος

Ο Ιωάννης γεννήθηκε στην Ουκρανία, στη Μικρορωσία, περίπου το 1690. Κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου, μεταξύ 1710 και 1711, Τάταροι τον αιχμαλώτισαν. Τον πούλησαν ως σκλάβο σε έναν Οθωμανό αγά στο Προκόπι της Καππαδοκίας.

Στα χρόνια της αιχμαλωσίας του, αρνήθηκε να ασπαστεί το Ισλάμ. Αντιμετώπισε βασανιστήρια και χλευασμό. Διατήρησε την χριστιανική του πίστη, παρά τις πιέσεις. Ζούσε σε έναν στάβλο με τα ζώα, υπομένοντας σκληρές συνθήκες. Η σταθερότητά του εντυπωσίαζε ακόμη και τους διώκτες του.

Ο αγάς εντυπωσιάστηκε από την ευσέβεια και την ταπεινότητα του Ιωάννη. Έπαψε να τον πιέζει για την αλλαγή της πίστης του. Ο Ιωάννης συνέχισε την ασκητική του ζωή. Προσευχόταν, νήστευε και παρακολουθούσε κρυφά εκκλησιαστικές λειτουργίες. Είχε φήμη για την καλοσύνη και τη συμπόνια του προς τα ζώα, τα οποία φρόντιζε καθημερινά.

Ο Ιωάννης απεβίωσε το 1730. Τον έθαψαν αρχικά στον ναό του Αγίου Γεωργίου στο Προκόπι. Μετά τον θάνατό του, τα λείψανά του αναδείχθηκαν σε αντικείμενο ευλάβειας. Η ελληνορθόδοξη κοινότητα στο Προκόπι τον τιμούσε βαθιά. Με την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, το 1923-1924, οι Έλληνες κάτοικοι του Προκοπίου μετέφεραν τα λείψανά του στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκαν σε ένα νέο χωριό της Εύβοιας. Το ονόμασαν επίσης Προκόπι. Εκεί έχτισαν έναν νέο ναό για να στεγάσουν τα λείψανά του. Ο ναός αυτός αποτελεί σήμερα κέντρο προσκυνήματος.

Οι παραδόσεις αναφέρουν το περιστατικό με τα κόλλυβα. Ο αγάς έλειπε σε προσκύνημα στη Μέκκα. Ο Ιωάννης επιθύμησε να φάει κόλλυβα που είχε ετοιμάσει ο πνευματικός του πατέρας. Κατόπιν προσευχής του Ιωάννη, τα κόλλυβα εμφανίστηκαν στο τραπέζι του αγά στη Μέκκα. Όταν ο αγάς επέστρεψε και βρήκε το άδειο πιάτο, έμεινε έκπληκτος. Το γεγονός αυτό αύξησε τον σεβασμό του προς τον Ιωάννη και τον έκανε να αντιληφθεί την αγιότητά του. Μια άλλη παράδοση μιλά για μια πυρκαγιά. Ξέσπασε στον στάβλο όπου ζούσε ο Ιωάννης. Εκείνος προσευχήθηκε. Η φωτιά έσβησε χωρίς να βλάψει τον ίδιο ή τα ζώα. Πλήθος ασθενών διηγούνται ότι βρήκαν ίαση μέσω των παρακλήσεών του. Αυτό συνέβη τόσο ενόσω ζούσε όσο και μετά τον θάνατό του. Ιδιαίτερα αναφέρονται ιάσεις από διάφορες ασθένειες.

Στις 27 Μαΐου, η μνήμη του εορτάζεται με ένα μεγάλο πανηγύρι στο Προκόπι της Εύβοιας. Εκεί, τα λείψανά του λιτανεύονται σε επίσημη πομπή, προσελκύοντας πλήθος πιστών. Πολλοί προσκυνητές επισκέπτονται το Προκόπι. Προσκυνούν τα λείψανά του, ζητώντας ίαση ή παρηγοριά. Οι πιστοί αφήνουν συχνά προσφορές όπως λάδι, κεριά και μικρά δώρα, ως τάματα. Αφηγήσεις για ιάσεις, που αποδίδονται στην μεσιτεία του, συνεχίζονται μέχρι σήμερα, διατηρώντας ζωντανή την πίστη στο πρόσωπό του.