Όσιος Αγάθων

Στην Αίγυπτο του 4ου και 5ου αιώνα μ.Χ., ο Όσιος Αγάθων διαμόρφωσε την ασκητική του πορεία. Το όνομά του, που σημαίνει «καλός», αντανακλούσε την ουσία της πνευματικής του αναζήτησης. Από νεαρή ηλικία, ο Αγάθων αφοσιώθηκε στην ασκητική ζωή. Επέλεξε την απομόνωση στις ερήμους της Σκήτης. Η Σκήτη ήταν τότε ένα ακμάζον κέντρο μοναστικού βίου. Εκεί, υπό την καθοδήγηση έμπειρων γερόντων, όπως ο Αββάς Ποιμήν, καλλιέργησε την ταπεινοφροσύνη, την υπακοή και την αυτοκυριαρχία. Αυτές οι αρετές τον χαρακτήρισαν σε όλη του τη ζωή.

Ο Αγάθων απέκτησε φήμη για την ασύγκριτη σοφία και τη βαθιά του ταπεινοφροσύνη. Δεν βασίστηκε σε μεγάλα θαύματα. Η διδασκαλία του, όπως καταγράφεται στο Γεροντικό, επικεντρωνόταν στην αποφυγή της κρίσης των άλλων, την υπομονή και την εσωτερική ειρήνη. Έλεγε χαρακτηριστικά πως «αν κάποιος έχει την ταπεινοφροσύνη, μπορεί να αντιμετωπίσει κάθε δοκιμασία». Η ζωή του ήταν ένα ζωντανό παράδειγμα των λόγων του. Συχνά υπέμενε προσβολές και κατηγορίες χωρίς να αντιδρά, θεωρώντας τον εαυτό του ανάξιο τιμής. Κάποτε, για να αποφύγει τον έπαινο, προσποιήθηκε ότι ήταν αμαρτωλός. Αυτό έδειξε το βάθος της ταπεινοφροσύνης του.

Οι επιδρομές βαρβάρων στην περιοχή της Σκήτης, πιθανότατα τον 5ο αιώνα, προκάλεσαν ταραχές. Αυτές οι ταραχές ανάγκασαν τον Αγάθωνα και πολλούς άλλους μοναχούς να μετακινηθούν. Ο Αγάθων βρήκε καταφύγιο στην περιοχή της Τροής (Τρώης) στη Θηβαΐδα. Εκεί συνέχισε την ασκητική του ζωή με την ίδια αφοσίωση. Η μετακίνηση αυτή, αν και αναγκαστική, δεν μείωσε την πνευματική του ακτινοβολία. Αντιθέτως, του έδωσε την ευκαιρία να μεταφέρει τη σοφία του και σε άλλες μοναστικές κοινότητες. Έτσι ενίσχυσε το πνεύμα του μοναχισμού σε μια περίοδο αναταραχής.

Ο Όσιος Αγάθων κοιμήθηκε εν ειρήνη. Άφησε πίσω του ένα πλούσιο πνευματικό έργο και μια κληρονομιά αρετών. Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 8 Ιανουαρίου. Η διδασκαλία του για την ταπεινοφροσύνη, την αγάπη και την αποφυγή της κρίσης παραμένει επίκαιρη. Παρέχει καθοδήγηση σε όσους αναζητούν πνευματική τελειότητα.

Θεωρείται νίκη κατά του εγωισμού και της υπερηφάνειας η ικανότητά του να υπομένει προσβολές και κατηγορίες χωρίς να αντιδρά.Η προσποίηση ότι ήταν αμαρτωλός, ακόμη και ένας ακόλαστος, για να αποφύγει τον έπαινο των ανθρώπων και να διατηρήσει την ταπεινοφροσύνη του.Η τριετής περίοδος σιωπής του, κατά την οποία κρατούσε μια πέτρα στο στόμα του, δείχνει την ακραία αυτοκυριαρχία του και την επιδίωξη της ησυχίας.

Σε μοναστήρια και κοινότητες, ειδικά κατά τις περιόδους νηστείας, διαβάζουν τα «Αποφθέγματα» του (Γεροντικό). Είναι πηγή πνευματικής διδασκαλίας.Η εορτή της μνήμης του στις 8 Ιανουαρίου τιμάται με ειδικές ακολουθίες. Κυρίως σε μοναστικά καθιδρύματα, οι μοναχοί μνημονεύουν τη ζωή και τα διδάγματά του.