Οσία Θεοκτίστη η Λεσβία

Οσία Θεοκτίστη έζησε τον 9ο αιώνα μ.Χ., μια εποχή γεμάτη θρησκευτικές και πολιτικές αναταραχές στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, κυρίως λόγω της Εικονομαχίας. Γεννήθηκε στη Λέσβο, ένα νησί με στρατηγική θέση στο Αιγαίο. Από μικρή ηλικία έδειξε ιδιαίτερη κλίση στον ασκητικό βίο. Η οικογένειά της ήταν ευσεβής και της προσέφερε χριστιανική ανατροφή. Οι ιστορικές πηγές, κυρίως ο βίος της που συνέγραψε ο Συμεών ο Μεταφραστής, τοποθετούν τη δράση της μετά το τέλος της πρώτης περιόδου της Εικονομαχίας.

Στην εφηβική της ηλικία, η Θεοκτίστη αποφάσισε να εγκαταλείψει τον κοσμικό βίο. Συμμετείχε σε ένα ταξίδι προς την Παλαιστίνη για να προσκυνήσει τους Αγίους Τόπους. Το πλοίο στο οποίο επέβαινε δέχτηκε επίθεση από Άραβες πειρατές. Η Θεοκτίστη αιχμαλωτίστηκε και οδηγήθηκε στην Κρήτη. Η Κρήτη τότε λειτουργούσε ως σημαντικό κέντρο αραβικής πειρατείας, καθώς την είχαν καταλάβει οι Άραβες του Αμπού Χαφς Ομάρ το 824 μ.Χ.

Μετά από κάποιο διάστημα στην Κρήτη, η Θεοκτίστη δραπέτευσε. Αναζήτησε καταφύγιο σε ένα ερημικό νησάκι, το οποίο ταυτίζεται με την Πάρο, συγκεκριμένα στην περιοχή του όρους Στρούμπουλα. Εκεί, βρήκε έναν εγκαταλελειμμένο ναό του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Αποφάσισε να ζήσει το υπόλοιπο της ζωής της ως ερημίτισσα. Η επιλογή της Πάρου, ενός απομονωμένου νησιού, μακριά από τις κεντρικές θαλάσσιες οδούς, της προσέφερε την ησυχία και την απομόνωση που επιζητούσε για την άσκηση.

Η Οσία Θεοκτίστη έζησε στην Πάρο για 35 χρόνια, σε πλήρη απομόνωση και αφιέρωση στον Θεό. Η διατροφή της ήταν λιτή, αποτελούμενη από άγρια χόρτα και καρπούς του νησιού. Η παρουσία της παρέμεινε άγνωστη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Κάποια στιγμή, ένας κυνηγός που περιπλανιόταν στο νησί την ανακάλυψε. Αρχικά τρόμαξε από την εμφάνισή της, αφού το σώμα της ήταν καλυμμένο με μακριά μαλλιά και τα ρούχα της είχαν φθαρεί εντελώς. Η Θεοκτίστη του διηγήθηκε την ιστορία της. Του ζήτησε να της φέρει την επόμενη φορά τη Θεία Κοινωνία. Ο κυνηγός επέστρεψε με έναν ιερέα, ο οποίος της μετέδωσε τα Άχραντα Μυστήρια λίγο πριν κοιμηθεί. Το σκήνωμά της παρέμεινε στον ναό, και αργότερα μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη.

Οι πιστοί θεωρούν θαύμα την εύρεση του σκήνους της από τον κυνηγό. Η παρουσία της παρέμεινε κρυφή για δεκαετίες σε ένα μικρό νησί.Το σκήνωμα της Θεοκτίστης φέρεται να παρέμεινε άφθαρτο για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την κοίμησή της. Αυτό το γεγονός αποδόθηκε σε θεία παρέμβαση, και αποτέλεσε αντικείμενο ευλάβειας.Ιστορικές αναφορές και παραδόσεις μιλούν για θεραπείες διαφόρων ασθενειών. Αυτές συνέβησαν μετά από επίκληση στην Οσία ή επαφή με τα λείψανά της, κυρίως στην Πάρο και τη Λέσβο.

Στην Πάρο, η Οσία Θεοκτίστη τιμάται ιδιαίτερα, εκεί όπου έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της. Κάθε χρόνο, στις 9 Νοεμβρίου, ημέρα της μνήμης της, τελείται πανηγυρική Θεία Λειτουργία στον ναό του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, στον Στρούμπουλα, που συνδέεται άμεσα με τον ασκητικό της βίο. Οι κάτοικοι του νησιού συρρέουν στην εκκλησία, συχνά πεζοπορώντας, για να προσκυνήσουν την εικόνα της και να ζητήσουν την ευλογία της. Μετά τη λειτουργία, συνηθίζεται να προσφέρεται παραδοσιακό φαγητό, όπως ρεβιθάδα ή ψαρόσουπα, σε ένα κοινό γεύμα που ενισχύει τους δεσμούς της κοινότητας. Στη Λέσβο, τον τόπο καταγωγής της, αν και η τιμή της είναι λιγότερο έντονη, διατηρούνται επίσης μικρότερες τοπικές παραδόσεις και αναφορές σε αυτήν, κυρίως σε μοναστήρια και εκκλησίες της περιοχής.