Οι Απόστολοι Αγάβος Ασύγκριτος Ερμής Ηρωδίων Ρούφος και Φλέγων

Το 1ο αιώνα μ.Χ., οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες διαμορφώθηκαν μέσα στο εκτεταμένο δίκτυο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι επιστολές του Αποστόλου Παύλου, γραμμένες περίπου μεταξύ 50 και 60 μ.Χ., αποτελούν μια βασική πηγή για την κατανόηση αυτής της εποχής. Μέσα από αυτές τις επιστολές, αναδύονται ονόματα συνεργατών και πιστών που συνέβαλαν στη διάδοση του Χριστιανισμού. Σε αυτούς ανήκουν οι Αγάβος, Ασύγκριτος, Ερμής, Ηρωδίων, Ρούφος και Φλέγων. Αυτοί οι άνδρες, αν και δεν συγκαταλέγονται στους Δώδεκα Αποστόλους, διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην οργάνωση των πρώτων εκκλησιών. Η δράση τους τοποθετείται χρονικά στις δεκαετίες που ακολούθησαν την Ανάσταση του Χριστού, μια περίοδο έντονων διωγμών αλλά και ραγδαίας εξάπλωσης του νέου δόγματος.

Ο Αγάβος, προφήτης από την Ιερουσαλήμ, αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων. Περίπου το 44 μ.Χ., προείπε μια μεγάλη πείνα που έπληξε αργότερα την Ιουδαία επί αυτοκράτορα Κλαύδιου. Το 58 μ.Χ., στην Καισάρεια, προφήτευσε τη σύλληψη του Παύλου στην Ιερουσαλήμ. Έδεσε τα χέρια και τα πόδια του Παύλου με τη δική του ζώνη, συμβολίζοντας το γεγονός. Οι Ασύγκριτος, Ερμής, Ρούφος και Φλέγων χαιρετίζονται από τον Παύλο στην επιστολή του προς Ρωμαίους (16:14). Αυτό υποδηλώνει την ενεργό συμμετοχή τους στην κοινότητα της Ρώμης ή σε κοινότητες που είχαν επαφή με αυτήν. Ο Ηρωδίων, «συγγενής» του Παύλου, χαιρετίζεται στην ίδια επιστολή (16:11). Οι χαιρετισμοί αυτοί δείχνουν ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργατών του Παύλου, πέρα από τον στενό κύκλο των μαθητών του.

Οι μεταγενέστερες εκκλησιαστικές παραδόσεις συμπληρώνουν τα λιγοστά βιβλικά στοιχεία. Ο Ηρωδίων, γνωστός και ως Ροδίων, φέρεται να έγινε επίσκοπος στην Πάτρα. Εκεί, σύμφωνα με τις παραδόσεις, αντιμετώπισε την ειδωλολατρία. Οι ίδιες παραδόσεις αναφέρουν τον μαρτυρικό του θάνατο στη Ρώμη, όπου φέρεται να αποκεφαλίστηκε μαζί με τον Απόστολο Πέτρο. Ο Ρούφος θεωρείται από την παράδοση επίσκοπος Θηβών της Βοιωτίας. Υπάρχουν αναφορές που τον ταυτίζουν με τον Ρούφο, γιο του Σίμωνα του Κυρηναίου, ο οποίος βοήθησε τον Χριστό να φέρει τον σταυρό. Ο Ερμής φέρεται να διετέλεσε επίσκοπος είτε στη Δαλματία είτε στους Φιλίππους. Ο Φλέγων παραδοσιακά αναφέρεται ως επίσκοπος στον Μαραθώνα.

Αυτοί οι απόστολοι, μέλη των Εβδομήκοντα, αντιπροσωπεύουν την πρώτη γενιά ιεραποστόλων που εργάστηκαν για τη διάδοση του Χριστιανισμού πέρα από τα όρια της Ιουδαίας. Η δράση τους συνέβαλε στη δημιουργία δομών και στην εδραίωση των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων σε διάφορες περιοχές της Μεσογείου. Αν και οι ιστορικές πηγές για την ακριβή τους δράση είναι περιορισμένες, η μνήμη τους διατηρήθηκε ζωντανή μέσα από την εκκλησιαστική παράδοση. Η παρουσία τους στις επιστολές του Παύλου υπογραμμίζει την οργανωτική προσπάθεια και το πνεύμα συνεργασίας που χαρακτήριζε την πρώιμη Εκκλησία, σε μια εποχή όπου η πίστη διαδιδόταν από στόμα σε στόμα και μέσα από προσωπικές σχέσεις.

Οι παραδόσεις αποδίδουν στους Αποστόλους των Εβδομήκοντα, και ειδικότερα σε αυτούς τους έξι, διάφορα θαύματα που σχετίζονται με τη δράση τους. Για τον Αγάβο, η προφητεία της μεγάλης πείνας και της σύλληψης του Παύλου θεωρήθηκε εκδήλωση θεϊκής δύναμης, καθώς επαληθεύτηκε ιστορικά. Για τον Ηρωδίων, οι παραδόσεις αναφέρουν ότι πραγματοποίησε θεραπείες ασθενών και εκδίωξε δαιμόνια στην Πάτρα, μεταστρέφοντας πολλούς στον Χριστιανισμό. Για τον Ρούφο, υπάρχουν αναφορές για θαύματα θεραπείας και ανάστασης νεκρών που σχετίζονται με τη δράση του ως επισκόπου στις Θήβες. Για τους Ασύγκριτο, Ερμή και Φλέγων, οι παραδόσεις κάνουν γενικές αναφορές σε θαυματουργές πράξεις που συνόδευαν το κήρυγμά τους, όπως θεραπείες και σημεία που επιβεβαίωναν την αλήθεια του λόγου τους, χωρίς να δίνουν συγκεκριμένες λεπτομέρειες για κάθε ένα. Αυτά τα γεγονότα αντικατοπτρίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες αντιλαμβάνονταν και διέδιδαν τη δύναμη των αποστόλων τους.

Η μνήμη των Αποστόλων Αγάβου, Ασυγκρίτου, Ερμή, Ηρωδίωνος, Ρούφου και Φλέγοντος τιμάται ιδιαίτερα την 8η Απριλίου. Σε πολλές ορθόδοξες εκκλησίες, τελούνται ειδικές ακολουθίες.
Σε περιοχές όπως η Πάτρα, όπου ο Ηρωδίων φέρεται να διετέλεσε επίσκοπος, ή οι Θήβες για τον Ρούφο, οι τοπικές κοινότητες διατηρούν ζωντανή την ανάμνησή τους. Εκεί μπορεί να συναντήσει κανείς μικρούς ναούς ή παρεκκλήσια αφιερωμένα σε αυτούς.
Οι πιστοί, την ημέρα της γιορτής τους, προσέρχονται στις εκκλησίες, φέρνοντας μικρές προσφορές όπως άρτο, κρασί και λάδι. Ψάλλονται τροπάρια που εξυμνούν τη δράση τους και το μαρτύριό τους.
Σε ορισμένες περιοχές, η παράδοση θέλει τους πιστούς να ζητούν τη μεσιτεία τους για την προστασία από λοιμούς ή δυσκολίες. Αυτή η πρακτική εμπνέεται από τις προφητείες του Αγάβου ή την αντοχή τους στους διωγμούς. Δεν υπάρχουν ευρέως διαδεδομένες, φαντασμαγορικές λαϊκές τελετές, αλλά η τιμή τους εντάσσεται στο πλαίσιο της γενικότερης ορθόδοξης λατρείας των αγίων, με ιδιαίτερη έμφαση στις τοπικές παραδόσεις όπου αυτές υπάρχουν.