Νεομάρτυρας Κυράννη εκ Βυσώκας Θεσσαλονίκης

Η Κυράννη γεννήθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα στο χωριό Βυσώκα, το σημερινό Άνω Αυγάτη, στην περιοχή της Θεσσαλονίκης. Η εποχή αυτή χαρακτηριζόταν από τη σκληρή οθωμανική κυριαρχία. Οι χριστιανοί ζούσαν υπό συνεχή πίεση και αντιμετώπιζαν συχνά διώξεις για την πίστη τους. Η Βυσώκα, ένα μικρό αγροτικό χωριό, διατηρούσε την ορθόδοξη παράδοση παρά τις δυσκολίες.

Η Κυράννη ήταν μια απλή κοπέλα από αγροτική οικογένεια. Μεγάλωσε με τις αρχές της χριστιανικής πίστης. Η ευλάβειά της ήταν γνωστή στους συγχωριανούς της. Κάποια στιγμή, ένας Οθωμανός αξιωματούχος, ο τοπικός Αγάς, την πλησίασε. Της ζήτησε να αλλαξοπιστήσει και να ασπαστεί το Ισλάμ. Η Κυράννη αρνήθηκε κατηγορηματικά. Η άρνησή της προκάλεσε την οργή του Αγά.

Μετά την άρνησή της, οι Οθωμανοί την συνέλαβαν. Την οδήγησαν στη Θεσσαλονίκη για ανάκριση. Εκεί, την υπέβαλαν σε βασανιστήρια. Πίεζαν την Κυράννη να απαρνηθεί τον Χριστό. Εκείνη όμως παρέμεινε ακλόνητη στην πίστη της. Οι πηγές αναφέρουν ότι υπέστη φρικτά μαρτύρια για αρκετές ημέρες. Η επιμονή της να μην αλλαξοπιστήσει εξόργισε τους βασανιστές.

Στις 8 Σεπτεμβρίου του 1751, οι Οθωμανοί την αποκεφάλισαν. Η εκτέλεση έγινε στην πλατεία μπροστά από τον ναό του Αγίου Μηνά στη Θεσσαλονίκη. Το σώμα της θάφτηκε κρυφά από Χριστιανούς. Η θυσία της Κυράννης αναγνωρίστηκε αμέσως από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Ανακηρύχθηκε Νεομάρτυρας. Το μαρτύριό της ενδυνάμωσε την πίστη των Χριστιανών της περιοχής.

Οι αφηγήσεις για την Αγία Κυράννη περιλαμβάνουν διάφορα θαύματα. Μετά τον θάνατό της, οι Χριστιανοί διέδωσαν ιστορίες για την ακεραιότητα των λειψάνων της. Πιστεύεται ότι η Αγία θεράπευε ασθένειες, ειδικά προβλήματα όρασης και δερματικές παθήσεις. Οι κάτοικοι της Βυσώκας επικαλούνταν την προστασία της σε περιόδους κακοκαιρίας ή ασθενειών που έπλητταν τις καλλιέργειες και τα ζώα τους. Αυτές οι αφηγήσεις ενίσχυσαν την πίστη στην αγιότητά της.

Κάθε χρόνο, στις 8 Σεπτεμβρίου, το χωριό Άνω Αυγάτη (πρώην Βυσώκα) γιορτάζει τη μνήμη της Αγίας Κυράννης. Διοργανώνεται ένα πανηγύρι. Οι κάτοικοι και προσκυνητές συρρέουν στην εκκλησία της Αγίας. Μετά τη Θεία Λειτουργία, γίνεται λιτάνευση της εικόνας της στους δρόμους του χωριού. Ο αέρας γεμίζει με το άρωμα του λιβανιού και τους ψαλμούς. Πολλοί προσφέρουν κεριά και τάματα. Το κρανίο της Αγίας φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Αγίας Αναστασίας Φαρμακολύτριας, κοντά στη Θεσσαλονίκη. Οι πιστοί το προσκυνούν με ευλάβεια, αγγίζοντας το με τα χείλη τους, ζητώντας την ευλογία της.