Άγιος
Νεκτάριος μητροπολίτης Πανταπόλεως
Βιογραφία
Το 1846, στη Σιλύβρια της Ανατολικής Θράκης, που τότε ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, γεννήθηκε ο Αναστάσιος Κεφάλας, ο μετέπειτα Άγιος Νεκτάριος. Καταγόταν από φτωχή οικογένεια και η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από στερήσεις. Ωστόσο, η δίψα του για μάθηση ήταν μεγάλη. Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών, το 1860, έφυγε για την Κωνσταντινούπολη. Εκεί εργάστηκε και σπούδασε. Αφοσιώθηκε στην εκπαίδευση, δείχνοντας από νωρίς κλίση στα γράμματα και τη θεολογία.
Το 1873, ο Αναστάσιος πήγε στη Χίο. Εντάχθηκε στη Νέα Μονή και έγινε μοναχός, παίρνοντας το όνομα Λάζαρος. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1877, χειροτονήθηκε διάκονος και μετονομάστηκε σε Νεκτάριο. Η επιθυμία του για ανώτερη μόρφωση τον οδήγησε στην Αθήνα, όπου φοίτησε στη Ριζάρειο Εκκλησιαστική Σχολή. Αργότερα συνέχισε τις θεολογικές του σπουδές στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Εκεί απέκτησε σημαντική πνευματική και ακαδημαϊκή κατάρτιση.
Το 1885, ο Νεκτάριος χειροτονήθηκε πρεσβύτερος στην Αίγυπτο. Το 1889, έγινε Μητροπολίτης Πενταπόλεως, σε μια περιοχή της Αφρικής. Διορίστηκε Πατριαρχικός Επίτροπος στο Κάιρο, εκπροσωπώντας τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας, Σωφρόνιο Δ’. Παράλληλα, διορίστηκε διευθυντής της Πατριαρχικής Σχολής Καΐρου. Εργάστηκε για τη βελτίωση της εκπαίδευσης εκεί. Η ραγδαία άνοδός του προκάλεσε αντιπαλότητες. Το 1890, δέχτηκε συκοφαντίες και κατηγορίες, με αποτέλεσμα να εκδιωχθεί από την Αλεξάνδρεια.
Ο Νεκτάριος επέστρεψε στην Ελλάδα το 1891. Στην αρχή δυσκολεύτηκε να βρει μια νέα θέση. Για ένα διάστημα, κήρυξε σε διάφορες περιοχές, μεταξύ των οποίων η Εύβοια, η Φθιώτιδα και η Βοιωτία. Το 1894, ανέλαβε τη διεύθυνση της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής στην Αθήνα. Παρέμεινε στη θέση αυτή μέχρι το 1908. Εκεί προέβη σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στο πρόγραμμα σπουδών και στην οργάνωση της σχολής. Το 1904, παράλληλα με τα καθήκοντά του, ίδρυσε το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας στην Αίγινα. Το μοναστήρι αυτό συνδέθηκε αργότερα στενά με το όνομά του. Το 1908, παραιτήθηκε από το Ριζάρειο. Αποσύρθηκε στην Αίγινα. Το υπόλοιπο της ζωής του το αφιέρωσε στη μοναστική ζωή, γράφοντας θεολογικά έργα και δίνοντας πνευματική καθοδήγηση. Πέθανε το 1920 στο Αρεταίειο Νοσοκομείο της Αθήνας. Το 1961 το Οικουμενικό Πατριαρχείο τον ανακήρυξε άγιο.
Θαύματα
Οι παραδόσεις αναφέρουν θαύματα που αποδίδονται στον Άγιο Νεκτάριο. Αυτά συνέβησαν τόσο κατά τη διάρκεια της ζωής του όσο και μετά το θάνατό του. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται θεραπείες ασθενειών. Αναφέρονται περιπτώσεις καρκινοπαθών και παραλυτικών. Συχνά οι θεραπείες γίνονταν με το άγγιγμα του λειψάνου του ή με την προσωπική του ευλογία. Αναφέρονται επίσης περιπτώσεις βοήθειας ανθρώπων που είχαν δύσκολες καταστάσεις, όπως η εύρεση χαμένων αντικειμένων ή η επίλυση προβλημάτων. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ανακομιδή των λειψάνων του το 1953. Εκείνη την εποχή λέγεται ότι βρέθηκαν άφθονα και ευωδιαστά. Αυτό ερμηνεύτηκε ως σημάδι αγιότητας.
Προστάτης / Προστάτιδα
Παραδόσεις & Έθιμα
Στην Αίγινα, το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας, το οποίο ίδρυσε ο ίδιος, είναι το κέντρο της λατρείας του Αγίου Νεκταρίου. Κάθε χρόνο, στις 9 Νοεμβρίου, την ημέρα της ταφής του, πολλοί προσκυνητές καταφθάνουν στο νησί. Συμμετέχουν στις εορταστικές εκδηλώσεις. Η λειτουργία και η περιφορά των λειψάνων του είναι οι κύριες τελετές. Εκεί, οι πιστοί προσκυνούν τον τάφο του και αγγίζουν το δέντρο που φύτεψε. Πολλοί φέρνουν μπουκάλια με λάδι για να ευλογηθούν. Υπάρχει η παράδοση να περπατούν κάτω από τον τάφο του, αναζητώντας θεραπεία. Στο μοναστήρι φυλάσσονται επίσης τα προσωπικά του αντικείμενα, τα οποία εκτίθενται προς προσκύνηση. Οι τοπικές κοινότητες πραγματοποιούν συχνά αγρυπνίες και προσευχές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούν ζωντανή τη μνήμη και την τιμή του αγίου.