Μεγαλομάρτυς Αρτέμιος

Ο Μεγαλομάρτυς Αρτέμιος έζησε τον 4ο αιώνα μ.Χ. Διετέλεσε υψηλόβαθμος στρατιωτικός αξιωματούχος, κατέχοντας τον τίτλο του δούκα (dux Augustalis) και του επάρχου της Αιγύπτου. Η δράση του ξεκίνησε την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Ο αυτοκράτορας τον εμπιστεύτηκε και συμμετείχε σε σημαντικές κρατικές υποθέσεις. Μετακόμισε τα λείψανα του Αγίου Ανδρέα από την Πάτρα στην Κωνσταντινούπολη. Αυτό το γεγονός υπογράμμισε την θέση του στην αυτοκρατορική αυλή.

Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ο Αρτέμιος συνέχισε την υπηρεσία του υπό τον γιο του, Κωνστάντιο Β΄, ο οποίος επίσης ήταν χριστιανός αυτοκράτορας. Στην Αίγυπτο επέδειξε διοικητικές ικανότητες και αφοσίωση στο χριστιανικό δόγμα. Η εποχή χαρακτηριζόταν από θρησκευτικές διαμάχες, όπως οι συγκρούσεις μεταξύ ορθοδόξων και αρειανών. Η Αίγυπτος ήταν μια επαρχία στρατηγικής σημασίας. Η παρουσία του εκεί έδειξε την εμπιστοσύνη της κεντρικής εξουσίας.

Η κατάσταση του Αρτέμιου άλλαξε με την άνοδο στον θρόνο του Ιουλιανού του Αποστάτη το 361 μ.Χ. Ο Ιουλιανός υποστήριζε την αρχαία ρωμαϊκή θρησκεία. Ξεκίνησε ένα πρόγραμμα αποκατάστασης των ειδωλολατρικών λατρειών και διωγμού των Χριστιανών. Ο Αρτέμιος βρέθηκε σε άμεση σύγκρουση με την αυτοκρατορική πολιτική. Αρνήθηκε να απαρνηθεί την πίστη του και να προσφέρει θυσίες στα είδωλα, καταδικάζοντας ανοιχτά τις ενέργειες του Ιουλιανού.

Τον συνέλαβαν στην Αντιόχεια. Ο Ιουλιανός είχε στήσει εκεί την αυτοκρατορική του βάση για την εκστρατεία κατά των Περσών. Υπέστη βασανιστήρια. Ιστορικές πηγές τα περιγράφουν λεπτομερώς. Ήταν μέσο πίεσης για να αποκηρύξει τον Χριστό. Παρέμεινε ακλόνητος στην πίστη του. Τον αποκεφάλισαν στις 20 Οκτωβρίου του 362 μ.Χ. Μετέφεραν το σώμα του αργότερα στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί έχτισαν ναό προς τιμήν του. Η μνήμη του διατηρήθηκε ζωντανή. Έγινε σύμβολο αντίστασης στην ειδωλολατρία.

Οι παραδόσεις αναφέρουν διάφορα θαύματα του Αγίου Αρτεμίου. Θεράπευσε έναν τυφλό άνδρα, αποκαθιστώντας του την όραση. Διέσωσε στρατιώτες από βέβαιο θάνατο σε μάχες. Τους προστάτευσε από τραυματισμούς. Πολλές διηγήσεις αναφέρουν ότι έδιωχνε δαιμόνια και παρενέβαινε σε νομικές διαμάχες, φέρνοντας δικαιοσύνη. Αναφέρεται ιδιαίτερα σε θεραπείες σχετικές με κήλες. Αυτές συνδέονται με τα βασανιστήρια που υπέστη.

Ο Άγιος Αρτέμιος εορτάζεται στις 20 Οκτωβρίου κάθε έτους. Την ημέρα αυτή, οι πιστοί συρρέουν στους ναούς του, ιδιαίτερα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο. Τελούνται πανηγυρικές Θείες Λειτουργίες. Σε ορισμένες περιοχές, ιδίως στην Κρήτη, λιτανεύουν την εικόνα του. Οι πιστοί συχνά φέρνουν τάματα. Αυτά είναι ομοιώματα ανθρώπινων μορφών ή τμημάτων του σώματος. Ζητούν την ίαση από ασθένειες, ειδικά από κήλες. Στρατιωτικές μονάδες τιμούν τη μνήμη του. Τον θεωρούν προστάτη τους.