Ματθαίος ο Απόστολος και Ευαγγελιστής

Ο Ματθαίος, γνωστός και ως Λευί, ήταν τελώνης στην Καπερναούμ της Γαλιλαίας κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ. Η Καπερναούμ, στις όχθες της λίμνης Γεννησαρέτ, λειτουργούσε ως κέντρο εμπορίου και μεταφορών, όπου οι Ρωμαίοι εισέπρατταν φόρους. Οι τελώνες εκείνη την εποχή θεωρούνταν περιθωριακοί από την εβραϊκή κοινωνία, συχνά κατηγορούμενοι για διαφθορά και συνεργασία με την κατοχική δύναμη. Ο Ματθαίος, ως υπάλληλος που εισέπραττε φόρους, προκαλούσε αντιπάθεια στους συμπατριώτες του.

Ο Ιησούς τον κάλεσε να τον ακολουθήσει. Η συνάντηση αυτή περιγράφεται στα Ευαγγέλια (Ματθ. 9:9, Μαρκ. 2:14, Λουκ. 5:27-28). Ο Ματθαίος εγκατέλειψε αμέσως την εργασία του και ακολούθησε τον Χριστό. Αμέσως μετά, παρέθεσε ένα μεγάλο γεύμα στο σπίτι του, όπου ο Ιησούς δέχτηκε να συντρώγει με τελώνες και αμαρτωλούς, προκαλώντας την κριτική των Φαρισαίων.

Ως ένας από τους δώδεκα Αποστόλους, ο Ματθαίος ήταν μάρτυρας πολλών από τα θαύματα και τις διδασκαλίες του Ιησού. Ήταν παρών στην Ανάσταση, στην Ανάληψη και στην Πεντηκοστή, όπου έλαβε το Άγιο Πνεύμα. Μετά την Πεντηκοστή, οι Απόστολοι διασκορπίστηκαν για να κηρύξουν το Ευαγγέλιο. Η παράδοση αναφέρει ότι ο Ματθαίος κήρυξε αρχικά στους Εβραίους στην Ιουδαία για περίπου δεκαπέντε χρόνια, πριν ξεκινήσει τις ιεραποστολικές του περιοδείες σε άλλες χώρες.

Το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, το οποίο φέρει το όνομά του, γράφτηκε πιθανότατα μεταξύ 70 και 80 μ.Χ. και απευθυνόταν κυρίως σε εβραϊκό κοινό. Ο Ματθαίος παρουσιάζει τον Ιησού ως τον αναμενόμενο Μεσσία. Το κείμενο τονίζει την εκπλήρωση των προφητειών της Παλαιάς Διαθήκης, καθώς και τις διδασκαλίες και παραβολές του Χριστού. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Ματθαίος ταξίδεψε για να κηρύξει το Ευαγγέλιο στην Περσία, την Παρθία και την Αιθιοπία, όπου και μαρτύρησε. Η ακριβής μορφή του μαρτυρίου του ποικίλλει στις παραδόσεις. Κάποιες αναφέρουν αποκεφαλισμό, άλλες θάνατο δια λογχισμού.

Οι παραδόσεις αποδίδουν στον Απόστολο Ματθαίο διάφορα θαύματα κατά τη διάρκεια των ιεραποστολικών του ταξιδιών. Αναφέρεται ότι στην Αιθιοπία, ανέστησε την κόρη του βασιλιά Έγλιπου, την Ειφιγένεια, η οποία είχε πεθάνει. Επίσης, λέγεται ότι δάμασε δύο δράκους που προκαλούσαν τρόμο στον λαό, κάνοντάς τους να φύγουν χωρίς να βλάψουν κανέναν. Πολλές διηγήσεις αναφέρουν θεραπείες ασθενών και εκδιώξεις δαιμόνων από τον Ματθαίο.

Η μνήμη του Αγίου Ματθαίου τιμάται στις 16 Νοεμβρίου από την Ορθόδοξη Εκκλησία και στις 21 Σεπτεμβρίου από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Στην εικονογραφία, ο Ματθαίος απεικονίζεται συχνά ως ένας ηλικιωμένος άνδρας με γενειάδα, να γράφει το Ευαγγέλιο, ενώ δίπλα του εμφανίζεται ένα φτερωτό ανθρώπινο ον ή άγγελος, το σύμβολο του Ευαγγελιστή. Στο Σαλέρνο της Ιταλίας, όπου λέγεται ότι βρίσκονται τα λείψανά του, διοργανώνεται κάθε χρόνο στις 21 Σεπτεμβρίου μια μεγάλη λιτανεία με την εικόνα του, προσελκύοντας πλήθος πιστών. Οι τοπικοί αγρότες και έμποροι συχνά επικαλούνται το όνομά του για ευλογία στις σοδειές και τις συναλλαγές τους, τιμώντας τον ως προστάτη της οικονομικής ευημερίας.