Μάρτυρες Φώτιος και Ανίκητος

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., βίωνε μια εποχή έντονων θρησκευτικών διωγμών. Ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός είχε εξαπολύσει ένα κύμα πιέσεων εναντίον των Χριστιανών. Η Νικομήδεια, μια σημαντική αυτοκρατορική πόλη, ήταν ένα από τα κέντρα αυτών των διώξεων. Εκεί, χιλιάδες Χριστιανοί υπέστησαν βασανιστήρια και μαρτύριο. Αρνούνταν να απαρνηθούν την πίστη τους και να προσφέρουν θυσίες στα ρωμαϊκά είδωλα. Η αυτοκρατορική εξουσία προσπαθούσε να επιβάλει την παλαιά θρησκεία, θεωρώντας τον Χριστιανισμό απειλή για την ενότητα του κράτους.

Ο Φώτιος, ένας στρατιωτικός ή αξιωματούχος της ρωμαϊκής διοίκησης, βρέθηκε μάρτυρας αυτών των διωγμών. Η συνείδησή του δεν μπορούσε να ανεχτεί την αδικία. Δημόσια ομολόγησε την χριστιανική του πίστη μπροστά στις αρχές. Ο ανιψιός του, Ανίκητος, ακολούθησε το παράδειγμά του. Στάθηκε δίπλα του, ενισχύοντας την απόφασή του. Η πράξη τους θεωρήθηκε άμεση πρόκληση για την αυτοκρατορική εξουσία.

Οι δύο άνδρες υποβλήθηκαν σε μια σειρά από φρικτά βασανιστήρια. Έριξαν τον Φώτιο σε αρένα με άγρια θηρία. Τα ζώα, όμως, αρνήθηκαν να τον βλάψουν. Τον έριξαν σε καυτό λάδι. Η φωτιά έσβησε και ο Φώτιος βγήκε αβλαβής. Τον κρέμασαν και τον ξέσκισαν με σιδερένια νύχια. Ο Ανίκητος υποστήριξε τον θείο του σε κάθε δοκιμασία, ενώ οι αρχές προσπαθούσαν επίμονα να τους αναγκάσουν να αποκηρύξουν τον Χριστό.

Τελικά, μετά από πολλά και σκληρά βασανιστήρια, τους έκλεισαν σε έναν φούρνο που είχε ανάψει πολύ. Εκεί, ο Φώτιος και ο Ανίκητος παρέδωσαν τις ψυχές τους. Η ιστορία τους, όπως παραδίδεται από την εκκλησιαστική παράδοση, έγινε σύμβολο αντίστασης και ακλόνητης πίστης για τους Χριστιανούς της εποχής.

Οι διηγήσεις αναφέρουν πως, όταν έριξαν τον Φώτιο στην αρένα, ένα λιοντάρι τον πλησίασε. Το ζώο, αντί να του επιτεθεί, έγειρε το κεφάλι του σε ένδειξη υπακοής. Μια άλλη διήγηση μιλά για τον Φώτιο που ρίχτηκε σε καυτό λάδι. Η φωτιά έσβησε και ο ίδιος βγήκε αβλαβής. Τέλος, η παράδοση καταγράφει την κατάρρευση ενός ειδωλολατρικού ναού την ώρα των βασανιστηρίων. Πολλοί ειδωλολάτρες έχασαν τη ζωή τους.

Η μνήμη των Αγίων Φωτίου και Ανικήτου τιμάται στις 12 Αυγούστου από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Σε πολλές περιοχές, την ημέρα αυτή, οι πιστοί επισκέπτονται εκκλησίες αφιερωμένες σε μάρτυρες. Σε ορισμένα μέρη, οι πιστοί προσφέρουν άρτους. Τους μοιράζουν ως ευλογία, θυμίζοντας την ακλόνητη αντοχή των μαρτύρων.