Φίλιππος ο Απόστολος

Ο Απόστολος Φίλιππος καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας, γενέτειρα και των Πέτρου και Ανδρέα. Ήταν ένας από τους δώδεκα Αποστόλους του Ιησού. Η κλήση του από τον Ιησού καταγράφεται στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο (1:43), όπου ο Ιησούς τον βρίσκει και του λέει «Ακολούθει μοι». Ο Φίλιππος, με τη σειρά του, φέρνει στον Ιησού τον Ναθαναήλ, δείχνοντας τον αρχικό του ζήλο για τη διάδοση του μηνύματος. Η παρουσία του στα Ευαγγέλια είναι διακριτική, αλλά σημαντική. Συχνά λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ του Ιησού και όσων αναζητούσαν την αλήθεια.

Μια χαρακτηριστική στιγμή στην ευαγγελική αφήγηση είναι ο διάλογος του Φιλίππου με τον Ιησού πριν από τον πολλαπλασιασμό των άρτων (Ιωάννης 6:5-7). Ο Ιησούς ρωτά τον Φίλιππο «Πόθεν αγοράσομεν άρτους ίνα φάγωσιν ούτοι;», δοκιμάζοντας την πίστη του. Η απάντηση του Φιλίππου, που υπολογίζει το κόστος των άρτων, υπογραμμίζει την πρακτική του σκέψη. Αργότερα, κατά την είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ, Έλληνες ζητούν από τον Φίλιππο να τους φέρει στον Ιησού (Ιωάννης 12:20-22). Αυτό το γεγονός δείχνει την προσβασιμότητα και την ικανότητά του να επικοινωνεί με διαφορετικούς ανθρώπους. Επίσης, στην τελευταία ομιλία του Ιησού, ο Φίλιππος ζητά «Κύριε, δείξον ημίν τον Πατέρα, και αρκεί ημίν». Αυτό προκαλεί την απάντηση του Ιησού «Ο εωρακώς εμέ, εώρακε τον Πατέρα» (Ιωάννης 14:8-9).

Μετά την Πεντηκοστή και την ανάληψη του Χριστού, ο Απόστολος Φίλιππος ανέλαβε ένα εκτεταμένο ιεραποστολικό έργο. Οι παραδόσεις τον τοποθετούν να κηρύττει το Ευαγγέλιο σε διάφορες περιοχές της Μικράς Ασίας, όπως η Φρυγία, η Σκυθία και η Λυδία. Οι πηγές τοποθετούν την σημαντικότερη δράση του στην Ιεράπολη της Φρυγίας. Η αρχαία αυτή πόλη ήταν γνωστή για τους θερμοπίδακές της και τη λατρεία ειδωλολατρικών θεοτήτων. Εκεί, ο Φίλιππος αντιμετώπισε έντονη αντίσταση από τους τοπικούς ειδωλολάτρες και τους Ιουδαίους.

Η μαρτυρική του τελείωση συνέβη στην Ιεράπολη. Εκεί σταυρώθηκε με το κεφάλι προς τα κάτω, περίπου το 80 μ.Χ., κατά τη διάρκεια των διωγμών του αυτοκράτορα Δομιτιανού ή, σύμφωνα με άλλες πηγές, του Τραϊανού. Τα λείψανά του πιστεύεται ότι ενταφιάστηκαν στην Ιεράπολη. Το 2011, αρχαιολογικές ανασκαφές στην Ιεράπολη, υπό την καθοδήγηση του Ιταλού αρχαιολόγου Francesco D’Andria, ανακοίνωσαν την ανακάλυψη ενός τάφου. Ο τάφος αυτός θεωρείται ότι ανήκει στον Απόστολο Φίλιππο. Βρέθηκε κοντά σε μια εκκλησία που είχε χτιστεί προς τιμήν του. Αυτή η ανακάλυψη ενίσχυσε την ιστορική σύνδεση του Φιλίππου με την πόλη και την μαρτυρική του κατάληξη εκεί.

Οι παραδόσεις αποδίδουν στον Απόστολο Φίλιππο μια σειρά από θαύματα, που ενίσχυσαν το ιεραποστολικό του έργο. Αναφέρεται ότι θεράπευσε πολλούς αρρώστους, εκδίωξε δαιμόνια και, σε ορισμένες αφηγήσεις, ανέστησε νεκρούς. Ένα από τα πιο γνωστά θαύματα του Φιλίππου, σύμφωνα με τις Απόκρυφες Πράξεις του Φιλίππου, συνέβη στην Ιεράπολη. Εκεί φέρεται να εξουδετέρωσε ένα τεράστιο φίδι ή δράκο, το οποίο λατρευόταν από τους κατοίκους. Έτσι απελευθέρωσε την πόλη από την ειδωλολατρία του. Αυτό το γεγονός οδήγησε στη μαζική μεταστροφή πολλών κατοίκων στον Χριστιανισμό. Ταυτόχρονα, προκάλεσε την οργή των ειδωλολατρών ιερέων, που οδήγησε στο μαρτύριό του.

Η μνήμη του Αποστόλου Φιλίππου τιμάται σε όλο τον Χριστιανικό κόσμο. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τον εορτάζει στις 14 Νοεμβρίου. Η Δυτική Εκκλησία, μαζί με τον Απόστολο Ιάκωβο, τον εορτάζει στις 3 Μαΐου. Σε πολλές περιοχές, ιδίως στην Ελλάδα και τη Μικρά Ασία, όπου πιστεύεται ότι έδρασε, γίνονται πανηγυρικές λειτουργίες και λιτανείες. Στα χωριά, οι γυναίκες ζυμώνουν ειδικά ψωμιά ή κουλούρια προς τιμήν του. Αυτά ευλογούνται στην εκκλησία και μοιράζονται στους πιστούς. Αυτές οι παραδόσεις συνδέονται συχνά με προσευχές για την υγεία, την ευφορία της γης και την προστασία από το κακό, αντικατοπτρίζοντας τις παραδοσιακές αγροτικές κοινωνίες. Στην Ουρουγουάη, όπου είναι εθνικός προστάτης, οι εορτασμοί μπορεί να περιλαμβάνουν παρελάσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις.