Άγιος
Εκατόν εβδομήντα εννέα Οσιομάρτυρες Νταού Πεντέλης
Βιογραφία
Τον 17ο αιώνα, η Αττική βρισκόταν υπό την έντονη παρουσία των Οθωμανών. Η περιοχή της Πεντέλης, με τα πυκνά της δάση και τις μοναστικές κοινότητες, προσέφερε συχνά καταφύγιο στους χριστιανούς που αναζητούσαν προστασία ή πνευματική ηρεμία. Η Μονή Παναγίας Παντανάσσης, γνωστή και ως Νταού Πεντέλης, βρίσκεται στις νοτιοανατολικές πλαγιές του όρους Πεντέλη. Η τοποθεσία της προσέφερε απομόνωση και φυσική προστασία.
Στις 16 Αυγούστου του 1680, ένα καταστροφικό γεγονός διαδραματίστηκε στο μοναστήρι. Οθωμανικές επιδρομικές ομάδες, που οι τοπικές παραδόσεις αναφέρουν ως «Τουρκαλβανούς», επιτέθηκαν ξαφνικά και βίαια. Αυτές οι ομάδες ήταν συχνά άτακτοι στρατιώτες ή ληστές. Εκμεταλλεύονταν τις αδυναμίες της κεντρικής οθωμανικής εξουσίας σε απομακρυσμένες περιοχές.
Το μοναστήρι φιλοξενούσε μοναχούς και παρείχε καταφύγιο σε πολλούς λαϊκούς από τα γύρω χωριά. Οι χωρικοί αυτοί, μαζί με γυναίκες και παιδιά, αναζητούσαν ασφάλεια στα τείχη του, φοβούμενοι τις συνεχείς επιδρομές. Οι επιδρομείς κατέλαβαν το μοναστήρι, προκαλώντας μια ολοκληρωτική σφαγή. Ιστορικές αναφορές και τοπικές παραδόσεις μιλούν για 179 θύματα. Έτσι καθιερώθηκε η ονομασία «Εκατόν εβδομήντα εννέα Οσιομάρτυρες». Ο όρος «Οσιομάρτυρες» δηλώνει την ιδιότητα του μοναχού που υπέστη μαρτύριο.
Η σφαγή άφησε το μοναστήρι σε ερείπια. Η τοπική κοινωνία σημαδεύτηκε βαθιά. Για γενιές, η μνήμη του γεγονότος διατηρήθηκε μέσω της προφορικής παράδοσης και των τοπικών αφηγήσεων. Ακολούθησαν και γραπτά αγιολογικά κείμενα. Ο χώρος καθιερώθηκε ως τόπος βαθιάς ευλάβειας, συμβολίζοντας τα παθήματα των χριστιανών επί Οθωμανικής κυριαρχίας και την ακλόνητη πίστη τους. Η ανακατασκευή του μοναστηριού στους επόμενους αιώνες εξασφάλισε τη συνέχεια της πνευματικής του ζωής και τη μνήμη των μαρτύρων του.