Άγιος
Αντώνιος ο Μέγας
Βιογραφία
Ο Αντώνιος γεννήθηκε γύρω στο 251 μ.Χ. στην Κόμα της Άνω Αιγύπτου, κοντά στο Ηράκλειο. Οι γονείς του ήταν πλούσιοι χριστιανοί. Σε ηλικία περίπου 18-20 ετών, μετά το θάνατο των γονέων του, άκουσε στην εκκλησία μια ευαγγελική περικοπή (Ματθ. 19:21: “Αν θέλεις να είσαι τέλειος, πούλησε τα υπάρχοντά σου και δώσε στους φτωχούς, και θα έχεις θησαυρό στον ουρανό”). Πούλησε τα υπάρχοντά του, έδωσε τα χρήματα στους φτωχούς και εμπιστεύτηκε την αδελφή του σε μια κοινότητα παρθένων. Άρχισε αμέσως μια ασκητική ζωή.
Στην αρχή έμεινε σε ένα χωριό κοντά στην Κώμα, ακολουθώντας τις πρακτικές των τοπικών ασκητών. Γύρω στο 285 μ.Χ., μετακόμισε ανατολικά στην έρημο κοντά στο Κολζούμ, στη δυτική ακτή της Ερυθράς Θάλασσας. Εκεί έζησε σε ένα ερειπωμένο φρούριο, μακριά από τον κόσμο, για περίπου 20 χρόνια. Πέρασε αυτό το διάστημα με σκληρή άσκηση, προσευχή και νηστεία. Αντιμετώπισε πειρασμούς που περιγράφονται ως δαιμονικές επιθέσεις. Η φήμη του εξαπλώθηκε.
Γύρω στο 305 μ.Χ. βγήκε από το φρούριο και άρχισε να οργανώνει τους μαθητές του. Πολλοί άνδρες είχαν συγκεντρωθεί γύρω του, επιθυμώντας να μιμηθούν τον τρόπο ζωής του. Θεωρείται ο πατέρας του μοναχισμού της ερήμου, αν και δεν καθιέρωσε ένα οργανωμένο κοινοτικό σύστημα όπως ο Παχώμιος. Οι μαθητές του ζούσαν σε κελιά, αλλά συναντιόντουσαν για κοινή προσευχή και διδασκαλία. Η διδασκαλία του επηρέασε την ανάπτυξη του χριστιανικού μοναχισμού.
Κατά τη διάρκεια των διωγμών του Μαξιμίνου Δαία (311-313 μ.Χ.), επισκέφθηκε την Αλεξάνδρεια για να ενθαρρύνει τους χριστιανούς μάρτυρες. Αργότερα, στους αρειανούς πολέμους, στάθηκε στο πλευρό του Αθανασίου της Αλεξάνδρειας. Το 338 μ.Χ., πήγε και πάλι στην Αλεξάνδρεια για να υποστηρίξει την Ορθοδοξία κατά του Αρειανισμού. Πέθανε ειρηνικά στην έρημο το 356 μ.Χ., σε ηλικία 105 ετών. Ζήτησε να ταφεί σε μυστική τοποθεσία για να αποφύγει την προσκύνηση των λειψάνων του. Ο Βίος του Αγίου Αντωνίου, γραμμένος από τον Αθανάσιο Αλεξανδρείας, έγινε ένα από τα κείμενα με τη μεγαλύτερη επιρροή στην ιστορία του Χριστιανισμού.
Θαύματα
Προστάτης / Προστάτιδα
Παραδόσεις & Έθιμα
Η γιορτή του Αγίου Αντωνίου γιορτάζεται στις 17 Ιανουαρίου. Σε πολλές αγροτικές περιοχές, την ημέρα της γιορτής τελούνται λειτουργίες που ακολουθούνται από ευλογίες ζώων. Οι κτηνοτρόφοι φέρνουν τα ζώα τους – χοίρους, άλογα, βοοειδή – έξω από τις εκκλησίες για να λάβουν την ευλογία. Σε ορισμένες περιοχές φτιάχνουν ειδικό ψωμί ή πίτες, που ονομάζονται “antonia”, τις οποίες μοιράζουν για την υγεία των ζώων και των ανθρώπων. Σε ορισμένα μέρη ανάβουν μεγάλες φωτιές την παραμονή της γιορτής, μια πρακτική που παραδοσιακά συνδέεται με την αποτροπή των κακών πνευμάτων και την προστασία των ζώων. Τα μοναστήρια και οι εκκλησίες που είναι αφιερωμένες στον Άγιο Αντώνιο δέχονται πολλούς προσκυνητές, ιδίως όσους αναζητούν θεραπεία ή προστασία για τα ζώα τους. Στην εικονογραφία, ο Άγιος Αντώνιος απεικονίζεται συχνά με ένα γουρούνι στα πόδια του ή φορώντας ένδυμα σε σχήμα Τ (σταυρός ταυ).