Ανιανός Επίσκοπος Αλεξανδρείας

Στα μέσα του 1ου αιώνα μ.Χ., η Αλεξάνδρεια αποτελούσε το κέντρο του πολιτισμού και του εμπορίου της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Εκεί, η χριστιανική παράδοση τοποθετεί την άφιξη του Ευαγγελιστή Μάρκου. Η ιστορία του Μάρκου συνδέεται άμεσα με τη ζωή του Ανανία. Ο Ανανίας ήταν ένας υποδηματοποιός. Ο Μάρκος, περπατώντας μέσα στην πόλη, έσκισε το σανδάλι του. Αναζήτησε έναν τσαγκάρη για να το επισκευάσει και έφτασε στο εργαστήριο του Ανιανού.
Εκεί, ενώ επισκεύαζε το σανδάλι, ο Ανιανός τραυμάτισε σοβαρά το χέρι του με ένα σουβλί. Ο Μάρκος, παρατηρώντας τον πόνο του, προσευχήθηκε. Η παράδοση λέει ότι το χέρι του Ανιανού θεραπεύτηκε αμέσως. Το περιστατικό προσέλκυσε το ενδιαφέρον του Ανιανού και της οικογένειάς του. Ζήτησαν να εισαχθούν στη νέα πίστη. Ο Μάρκος τους κατήχησε και τους βάφτισε. Έτσι, ο Ανανίας έγινε ένας από τους πρώτους χριστιανούς στην Αλεξάνδρεια. Η οικογένειά του βαπτίστηκε επίσης.
Πριν από το μαρτύριό του, γύρω στο 68 μ.Χ., ο Μάρκος χειροτόνησε τον Ανιανό. Τον έκανε πρώτα πρεσβύτερο και στη συνέχεια επίσκοπο. Του ανέθεσε την ηγεσία της τοπικής εκκλησίας. Η απόφαση αυτή εξασφάλισε τη συνέχεια της χριστιανικής κοινότητας στην Αλεξάνδρεια. Ο Μάρκος είδε το τέλος του να πλησιάζει. Ο Ανανίας ανέλαβε την ευθύνη σε μια εποχή που οι χριστιανοί διώκονταν συχνά. Αποτελούσαν μειονότητα στην τότε πολυπολιτισμική Αλεξάνδρεια.
Ο Ανανίας υπηρέτησε ως επίσκοπος της Αλεξάνδρειας για δεκαεπτά χρόνια, από το 68 μ.Χ. έως το 85 ή 86 μ.Χ.. Επί των ημερών του, η χριστιανική κοινότητα της Αλεξάνδρειας ενισχύθηκε. Ο Ανανίας οργάνωσε την Εκκλησία, κατήχησε νέα μέλη και εδραίωσε την πίστη. Η παράδοση τον προσδιορίζει ως τον δεύτερο διάδοχο του Ευαγγελιστή Μάρκου. Θεωρείται ένας από τους ιδρυτές της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας. Ο Ανανίας πέθανε ειρηνικά, σε αντίθεση με το μαρτύριο του προκατόχου του.

Η παράδοση αποδίδει στον Ευαγγελιστή Μάρκο τη θεραπεία του χεριού του Ανιανού. Ο Ανανίας, ενώ εργαζόταν ως τσαγκάρης, τραυμάτισε το χέρι του με ένα σουβλί. Ο Μάρκος προσευχήθηκε και, σύμφωνα με τις αφηγήσεις, το χέρι του Ανιανού θεραπεύτηκε αμέσως. Το περιστατικό αυτό ήταν η αιτία της μεταστροφής του Ανιανού στον χριστιανισμό. Εκτός από αυτό, οι πηγές δεν αναφέρουν κανένα άλλο θαύμα που να αποδίδεται άμεσα στον ίδιο τον Ανιανό μετά τη χειροτονία του.

Η Κοπτική Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τον Άγιο Ανιάνο ως τον δεύτερο Πάπα της Αλεξάνδρειας. Η μνήμη του γιορτάζεται στις 20 Νοεμβρίου. Στις κοπτικές εκκλησίες της Αιγύπτου, ιδίως στην Αλεξάνδρεια, γίνονται λειτουργίες και ειδικές προσευχές προς τιμήν του. Οι αγιογραφίες τον παρουσιάζουν συνήθως ως σεβάσμιο γέροντα, ντυμένο με επισκοπικά άμφια, που κρατάει ένα ευαγγέλιο ή έναν σταυρό. Η στενή σχέση του με τον Ευαγγελιστή Μάρκο τον καθιστά κεντρική μορφή στην ιστορία του κοπτικού χριστιανισμού. Η αφήγηση της μεταστροφής του διδάσκεται συχνά. Τοιχογραφίες και φορητές εικόνες απεικονίζουν τη συνάντησή του με τον Μάρκο.