Άγιος
Ανακομιδή Ιερών Λειψάνων του Αγίου Αθανασίου
Βιογραφία
Ο Αθανάσιος γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, πιθανότατα μεταξύ 295 και 298 μ.Χ. Η Αλεξάνδρεια ήταν κέντρο μάθησης και χριστιανικής θεολογίας. Ο Αθανάσιος μελέτησε την ελληνική φιλοσοφία και τις χριστιανικές γραφές. Στις αρχές της ζωής του χειροτονήθηκε διάκονος. Υπηρέτησε ως γραμματέας του επισκόπου Αλέξανδρου. Απέκτησε γνώσεις σχετικά με τις εκκλησιαστικές υποθέσεις και τη διοίκηση. Συμμετείχε στην Α’- Συμμετείχε στην Α. Α. Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας το 325 μ.Χ. Εκεί, υπερασπίστηκε το δόγμα της ομοουσίας, της ομοιότητας του Υιού με τον Πατέρα. Αντιτάχθηκε στη διδασκαλία του Αρείου.
Μετά τον θάνατο του επισκόπου Αλέξανδρου το 328 μ.Χ., ο Αθανάσιος εξελέγη διάδοχός του. Ανέλαβε τον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Αλεξάνδρειας. Η αρχιερατεία του σημαδεύτηκε από τη μάχη κατά του αρειανισμού. Η αίρεση αυτή αρνιόταν την πλήρη θεότητα του Χριστού. Οι πολιτικές και θεολογικές συγκρούσεις οδήγησαν τον Αθανάσιο πέντε φορές στην εξορία. Αυτό συνέβη κατά τη διάρκεια των 45 ετών της αρχιερατείας του. Πέρασε περίπου 17 χρόνια στην εξορία. Ταξίδεψε στο Τρίερ, στη Ρώμη και σε περιοχές της Ανατολής. Συχνά κατέφευγε στην έρημο της Αιγύπτου, διατηρώντας επαφή με μοναχούς.
Η εξορία δεν λύγισε τον Αθανάσιο. Τις χρησιμοποίησε για να ενισχύσει τις σχέσεις του με άλλους ορθόδοξους επισκόπους. Διέδωσε τις θεολογικές του απόψεις. Έγραψε έργα όπως το “Κατά Αρειανών” και το “Περί της ενσαρκώσεως του Λόγου”. Τα κείμενα αυτά έθεσαν τα θεμέλια της χριστιανικής θεολογίας. Ο ίδιος προσκολλήθηκε στην Ορθοδοξία. Υπερασπίστηκε την πίστη. Έγινε ένας από τους Πατέρες της Εκκλησίας. Πέθανε στην Αλεξάνδρεια το 373 μ.Χ. Είδε τη θεολογία της Νίκαιας να εδραιώνεται σταδιακά.
Η ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Αθανασίου έγινε αιώνες μετά τον θάνατό του. Γύρω στα 828-829 μ.Χ., οι Βενετοί έμποροι Buono da Malamoco και Rustico da Torcello, μετέφεραν τα λείψανά του από την Αλεξάνδρεια στη Βενετία. Την ίδια εποχή μετέφεραν και τα λείψανα του Αγίου Μάρκου. Η μεταφορά λειψάνων ήταν μια πρακτική της εποχής. Η απόκτησή τους ενίσχυε το κύρος και τη θρησκευτική σημασία των πόλεων. Τα λείψανα του Αγίου Αθανασίου τοποθετήθηκαν στην εκκλησία του San Jacquaria. Αργότερα, μέρος τους μεταφέρθηκε στη βασιλική του Αγίου Μάρκου. Ο εορτασμός της ανακομιδής γιορτάζεται στις 2 Μαΐου.
Θαύματα
Οι παραδόσεις αναφέρουν θεραπείες ασθενών. Αυτές συνδέονται με την επίκληση του Αγίου ή την επαφή με τα λείψανά του. Θεωρείται προστάτης κατά των αιρέσεων. Η θεολογική του κληρονομιά ενίσχυσε την ορθόδοξη πίστη. Αναφορές αναφέρουν σημεία ή θεία καθοδήγηση κατά τη μεταφορά των λειψάνων του στη Βενετία.
Προστάτης / Προστάτιδα
Παραδόσεις & Έθιμα
Στις 2 Μαΐου εορτάζεται η ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Αθανασίου στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Πραγματοποιούνται θείες λειτουργίες. Ψάλλονται ύμνοι που υμνούν τη ζωή και τους αγώνες του Αγίου. Οι πιστοί συμμετέχουν στις ακολουθίες. Ζητούν τη μεσιτεία του. Τα λείψανά του φυλάσσονται στη Βενετία. Η Ανατολική Εκκλησία τιμά την ανακομιδή του. Η παρουσία του Αγίου Αθανασίου συνδέεται ιστορικά με την εκκλησία του San Jaccharia και τη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Δεν υπάρχουν ευρέως γνωστές λαϊκές παραδόσεις ή έθιμα στην Ελλάδα. Δεν συνδέονται άμεσα με την ανακομιδή των λειψάνων του, πέρα από τον εκκλησιαστικό εορτασμό. Η μνήμη του τιμάται σε εκκλησίες και μοναστήρια που φέρουν το όνομά του. Κατά την ημέρα της εορτής προσφέρεται ψωμί. Οι πιστοί ευλογούνται.