Αικατερίνη η Μεγαλομάρτυς

Η παράδοση τοποθετεί τη ζωή της Αικατερίνης, κόρης του τοπικού άρχοντα Κώνστα, στην Αλεξάνδρεια στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. Εκείνη την εποχή, οι ρωμαϊκές αρχές καταδίωκαν συστηματικά τους χριστιανούς. Σύμφωνα με τις αγιολογικές πηγές, η Αικατερίνη διακρινόταν για την άριστη μόρφωσή της. Είχε σπουδάσει φιλοσοφία, ρητορική, ιατρική και μαθηματικά, γνώσεις ασυνήθιστες για μια γυναίκα της εποχής της. Η βαθιά πίστη της στον χριστιανισμό και η πνευματική της καλλιέργεια την έφεραν αντιμέτωπη με την εξουσία.
Η πιο γνωστή μαρτυρία την παρουσιάζει να αντιμετωπίζει τον αυτοκράτορα Μαξέντιο (ή Μαξιμίνο Δία, ανάλογα με την πηγή). Εκεί, αρνήθηκε να θυσιάσει στα ειδωλολατρικά είδωλα. Η άρνησή της προκάλεσε την οργή του αυτοκράτορα. Συγκέντρωσε πενήντα σοφούς φιλοσόφους της εποχής για να την αντικρούσουν με επιχειρήματα. Η Αικατερίνη, ωστόσο, υπερασπίστηκε την πίστη της με μεγάλη ρητορική δεινότητα. Οι φιλόσοφοι δεν την έπεισαν. Αντίθετα, οι ίδιοι ασπάστηκαν τον χριστιανισμό και πλήρωσαν το τίμημα με τη ζωή τους.
Η πράξη αυτή προκάλεσε την περαιτέρω οργή του αυτοκράτορα. Η Αικατερίνη υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια, μεταξύ των οποίων και στον τροχό, μια μηχανή με αιχμηρά σίδερα. Η παράδοση λέει ότι ο τροχός διαλύθηκε ως εκ θαύματος. Τότε, η αυτοκράτειρα Φαουστίνα (ή Αυγούστα), ο στρατηγός Πορφύριος και διακόσιοι στρατιώτες, βλέποντας την ακλόνητη πίστη και τα θαύματά της, ασπάστηκαν τον χριστιανισμό. Και αυτοί μαρτύρησαν. Τελικά, η Αικατερίνη αποκεφαλίστηκε. Η ιστορική ύπαρξη της Αικατερίνης αμφισβητείται από ορισμένους ιστορικούς λόγω της έλλειψης σύγχρονων πηγών. Η λατρεία της καθιερώθηκε νωρίς και διαδόθηκε ευρέως. Το όνομά της συνδέθηκε με τον αγώνα των πρώτων χριστιανών.
Μετά τον αποκεφαλισμό της, η αγιολογική παράδοση αναφέρει ότι άγγελοι μετέφεραν το σώμα της στην κορυφή του όρους Σινά. Στο σημείο αυτό, τον 6ο αιώνα, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός ίδρυσε το περίφημο μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης. Πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα και σημαντικότερα χριστιανικά μοναστήρια, το οποίο εξακολουθεί να λειτουργεί συνεχώς μέχρι σήμερα. Το μοναστήρι στεγάζει μια ανεκτίμητη βιβλιοθήκη με χιλιάδες χειρόγραφα και διατηρεί ζωντανή την ιστορία των πρώτων χριστιανικών χρόνων, προσελκύοντας προσκυνητές και μελετητές από όλο τον κόσμο.

Η μεταστροφή των πενήντα φιλοσόφων, οι οποίοι πείστηκαν από την ρητορική της δεινότητα και ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό.Η θαυματουργική διάλυση του τροχού βασανιστηρίων, όταν προσπάθησαν να τη βασανίσουν.Η μεταφορά του σώματός της από αγγέλους στην κορυφή του όρους Σινά, μετά τον αποκεφαλισμό της.Ο μυστικός γάμος της με τον Χριστό, μια συμβολική ένωση που υποδηλώνει την απόλυτη αφοσίωσή της στην πίστη.

Ημέρα εορτής της Αγίας Αικατερίνης είναι η 25η Νοεμβρίου. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας, οι εκκλησίες που είναι αφιερωμένες σε αυτήν γεμίζουν πιστούς που προσέρχονται για να ανάψουν κερί, να προσκυνήσουν την εικόνα της και να ζητήσουν τη χάρη της.Στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, η λατρεία της είναι αδιάλειπτη. Εκεί, οι μοναχοί και οι προσκυνητές συμμετέχουν σε λειτουργίες με τη μυρωδιά του λιβανιού να πλημμυρίζει τον χώρο και τους ψαλμούς να αντηχούν στους αρχαίους τοίχους.Σε κάποιες περιοχές, συνηθίζεται να φτιάχνουν ειδικούς άρτους ή γλυκίσματα την ημέρα της γιορτής της, ενώ οι γυναίκες που φέρουν το όνομα Αικατερίνη γιορτάζουν με οικογενειακά τραπέζια.Το όνομα «τροχός της Αικατερίνης» χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα για πυροτεχνήματα που περιστρέφονται, παραπέμποντας στο μαρτύριό της και την θαυματουργική διάλυση του τροχού.