Άγιος Σίμων ο Απόστολος

Ο Σίμων ο Απόστολος, γνωστός και ως Σίμων ο Ζηλωτής ή Σίμων ο Χαναναίος, ήταν ένας από τους δώδεκα μαθητές του Ιησού Χριστού. Η αναφορά “Ζηλωτής” στο όνομά του υποδηλώνει μια πιθανή σχέση με το κίνημα των Ζηλωτών, μια εβραϊκή πολιτικοθρησκευτική ομάδα που αντιτάχθηκε σθεναρά στη ρωμαϊκή κατοχή της Ιουδαίας τον 1ο αιώνα μ.Χ. Η σύνδεση αυτή, αν και δεν είναι απολύτως βέβαιη, υποδηλώνει το κοινωνικό και πολιτικό κλίμα της εποχής του. Το όνομα “Χαναναίος” προέρχεται από την αραμαϊκή λέξη “qanana”, η οποία σημαίνει επίσης “ζηλωτής”, ενισχύοντας την ίδια ερμηνεία.
Οι Πράξεις των Αποστόλων και τα Ευαγγέλια τον αναφέρουν ελάχιστα. Το γεγονός αυτό καθιστά δύσκολη την ακριβή σκιαγράφηση των δραστηριοτήτων του κατά τη διάρκεια του δημόσιου βίου του Ιησού. Παρά την απουσία λεπτομερών αναφορών, η συμπερίληψή του στον κύκλο των Δώδεκα υποδηλώνει την εμπιστοσύνη του Ιησού σε αυτόν. Μετά την Πεντηκοστή, οι ιστορικές πηγές και οι εκκλησιαστικές παραδόσεις διαφέρουν ως προς τα ιεραποστολικά του ταξίδια. Δεν υπάρχει ενιαία, τεκμηριωμένη καταγραφή των ταξιδιών του.
Μια ισχυρή παράδοση, ιδιαίτερα στις ανατολικές εκκλησίες, τον τοποθετεί να κηρύττει το Ευαγγέλιο μαζί με τον απόστολο Ιούδα Θαδδαίο. Σύμφωνα με την παράδοση αυτή, οι δύο απόστολοι ταξίδεψαν στην Περσία και τη Μεσοποταμία, διαδίδοντας τη χριστιανική πίστη σε περιοχές που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο της περσικής αυτοκρατορίας των Σασσανιδών. Η περιοχή αυτή ήταν πολιτισμικά και θρησκευτικά πολύπλοκη, κυριαρχούμενη από αρχαίες περσικές θρησκείες, όπως ο Ζωροαστρισμός, και διάσπαρτες εβραϊκές κοινότητες.
Το τέλος του Σίμωνα του Ζηλωτή αποτελεί επίσης αντικείμενο διαφορετικών παραδόσεων. Η επικρατέστερη εκδοχή, που συχνά συνδέεται με τις ιεραποστολικές του δραστηριότητες στην Περσία, αναφέρει ότι μαρτύρησε με πριόνισμα. Αυτή η μέθοδος εκτέλεσης αποκαλύπτει τις διώξεις που αντιμετώπιζαν οι πρώτοι χριστιανοί ιεραπόστολοι σε μη χριστιανικές χώρες. Η παράδοση τοποθετεί το μαρτύριό του σε μια περιοχή κοντά στη σημερινή πόλη Ταμπρίζ, στο βορειοδυτικό Ιράν. Η μνήμη του τιμάται σε διαφορετικές ημερομηνίες από τις ανατολικές και τις δυτικές εκκλησίες. Αυτό αντανακλά τις διαφορετικές ιστορικές τους διαδρομές.

Οι παραδόσεις αποδίδουν στον Άγιο Σίμωνα διάφορα θαύματα, που συνήθως συνδέονται με την ιεραποστολική του δραστηριότητα. Λέγεται ότι θεράπευσε αρρώστους, έδιωξε δαίμονες και έκανε τους μουγκούς να μιλήσουν. Μια παράδοση τον συνδέει με την ικανότητα να ακινητοποιεί ειδωλολάτρες ιερείς που προσπαθούσαν να τον βλάψουν. Αναφέρεται επίσης ότι προκάλεσε την καταστροφή ειδωλολατρικών ναών. Σε ορισμένες αναφορές, λέγεται ότι έκανε θαύματα με φίδια, χαλιναγωγώντας τα ή κάνοντάς τα να υποχωρήσουν.

Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας, ιδίως σε απομακρυσμένα χωριά, η μνήμη του Αγίου Σίμωνα τιμάται με απλές τελετές. Την ημέρα της γιορτής του, οι πιστοί φέρνουν στην εκκλησία ξύλα ή κοπτικά εργαλεία, τα οποία ευλογεί ο ιερέας. Η πρακτική αυτή συνδέεται με το μαρτύριό του. Επίσης, σε ορισμένες κοινότητες, ξυλουργοί και τεχνίτες αναλαμβάνουν να επισκευάσουν ή να συντηρήσουν τμήματα της εκκλησίας, προσφέροντας το έργο τους προς τιμήν του Αγίου. Στο παρελθόν, συνήθιζαν να ανάβουν μικρές φωτιές στις αυλές των σπιτιών, μια πρακτική που πιστεύεται ότι προσφέρει εξαγνισμό και προστασία από το κακό. Το έθιμο αυτό τείνει να εκλείψει σήμερα.