Άγιος Πλούταρχος ο μάρτυρας

Στις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ., η Αλεξάνδρεια ήταν υπό ρωμαϊκή διοίκηση. Ο αυτοκράτορας Σεπτίμιος Σεβήρος είχε εξαπολύσει διωγμούς κατά των Χριστιανών. Το διάταγμα του 202 μ.Χ. απαγόρευε ρητά τις μεταστροφές στον χριστιανισμό και τον ιουδαϊσμό. Αυτό προκάλεσε δυσκολίες στους πιστούς. Η χριστιανική κοινότητα στην Αλεξάνδρεια ήταν δραστήρια. Ωστόσο, αντιμετώπιζε σκληρές συνθήκες. Η Αλεξάνδρεια, κέντρο μάθησης, έγινε τόπος μαρτυρίου για πολλούς χριστιανούς. Υπερασπίστηκαν την πίστη τους, χάνοντας τη ζωή τους.
Ο Πλούταρχος ήταν μαθητής του Ωριγένη, θεολόγου και φιλοσόφου. Η περίοδος αυτή σημαδεύτηκε από έντονες θρησκευτικές συγκρούσεις. Ο Ωριγένης, επικεφαλής της Κατηχητικής Σχολής της Αλεξάνδρειας, προσέλκυσε μεγάλο αριθμό νέων που αναζητούσαν πνευματική καθοδήγηση. Ο Πλούταρχος ακολούθησε τις διδασκαλίες του δασκάλου του. Εδραίωσε την πίστη του παρά τους κινδύνους. Η πνευματική του διαμόρφωση στην Αλεξάνδρεια του έδωσε δύναμη στις δοκιμασίες που ακολούθησαν.
Οι ρωμαϊκές αρχές ενέτειναν τους διωγμούς. Συνέλαβαν τον Πλούταρχο. Τον έφεραν ενώπιον των δικαστών, κατηγορούμενος για την πίστη του. Ο Ωριγένης, παρά τον κίνδυνο για τον εαυτό του, στάθηκε στο πλευρό του μαθητή του, προσφέροντάς του λόγια ενθάρρυνσης και υποστήριξης μέχρι την τελευταία στιγμή. Η ενέργεια του Ωριγένη έδειξε την αλληλεγγύη των χριστιανών εκείνη την εποχή, εν μέσω του σκληρού διωγμού. Ο Πλούταρχος δεν απαρνήθηκε τον Χριστό.
Μαρτύρησε στην Αλεξάνδρεια. Ο Πλούταρχος αποκεφαλίστηκε. Ο Ευσέβιος Καισαρείας κατέγραψε τη μνήμη του στην *Εκκλησιαστική Ιστορία* του, μαζί με άλλους μάρτυρες της εποχής. Πρόκειται για μια σημαντική πηγή για την ιστορία της πρώιμης Εκκλησίας. Η θυσία του Πλούταρχου ήταν ένα παράδειγμα. Ενέπνευσε τους διωκόμενους χριστιανούς της Αλεξάνδρειας.

Οι αρχαίες ιστορικές πηγές, όπως η *Εκκλησιαστική Ιστορία* του Ευσεβίου, που αναφέρονται στον Άγιο Πλούταρχο, εστιάζουν κυρίως στο μαρτύριό του και στη σχέση του με τον Ωριγένη. Σε αυτές τις πρώιμες αναφορές δεν καταγράφονται συγκεκριμένα θαύματα που αποδίδονται στον Άγιο Πλούταρχο. Η λαϊκή παράδοση και οι μεταγενέστερες αγιολογικές συλλογές μπορεί να έχουν αναπτύξει αναφορές θαυμάτων, αλλά αυτές δεν τεκμηριώνονται από τις πρωτογενείς ιστορικές πηγές.

Η μνήμη του Αγίου Πλουτάρχου εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουνίου από την Ορθόδοξη και την Καθολική Εκκλησία. Την ημέρα αυτή τελούνται θείες λειτουργίες στους ναούς που φέρουν το όνομά του ή τιμούν τους μάρτυρες της Αλεξάνδρειας. Στην Ελλάδα, δεν υπάρχουν πολλές συγκεκριμένες τοπικές παραδόσεις για τον συγκεκριμένο άγιο. Ωστόσο, η ημέρα υπενθυμίζει στους πιστούς τη θυσία των πρώτων χριστιανών. Κατά τη διάρκεια των ακολουθιών ψάλλονται τροπάρια για τους μάρτυρες και την πίστη τους. Οι πιστοί συμμετέχουν στη Θεία Ευχαριστία. Σε ορισμένες περιοχές, προσφέρουν ψωμί προς τιμήν του αγίου.