Άγιος Νικήτας ο μάρτυς

Ο 4ος αιώνας μ.Χ. ήταν μια περίοδος μεγάλων αλλαγών στα βόρεια σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι βορειοδυτικές περιοχές της Μαύρης Θάλασσας, όπου σήμερα βρίσκονται η Ρουμανία και η Ουκρανία, κυριαρχούνταν από τους Γότθους. Ο χριστιανισμός είχε αρχίσει να εξαπλώνεται ανάμεσά τους. Ο Νικήτας, Γότθος εκ γενετής, ασπάστηκε τον χριστιανισμό. Ο προσηλυτισμός του συνδέεται με τον επίσκοπο Θεόφιλο, ο οποίος είχε παρακολουθήσει την Α&#8217? νική Σύνοδο της Νίκαιας το 325 μ.Χ. και ήταν μέλος της Οικουμενικής Συνόδου της Νίκαιας. Η παρουσία του Θεόφιλου στη Σύνοδο δείχνει ότι ο χριστιανισμός είχε ήδη ριζώσει μεταξύ των Γότθων, πολύ πριν γίνει η επίσημη θρησκεία της αυτοκρατορίας.
Η ειρηνική συνύπαρξη δεν κράτησε πολύ. Ο Αθανάριος, ένας ισχυρός ηγεμόνας των Γότθων της Θερβινγίας, ξεκίνησε ένα κύμα διωγμών κατά των Χριστιανών γύρω στο 370 μ.Χ. Ο Αθαναρίκος έβλεπε τον χριστιανισμό ως μια ξένη, ρωμαϊκή επιρροή που απειλούσε τις παραδοσιακές γοτθικές λατρείες και την κοινωνική συνοχή.
Οι διωγμοί του Αθαναρίχου ήταν ιδιαίτερα σκληροί. Πολλοί Χριστιανοί υπέστησαν μαρτυρικό θάνατο επειδή αρνήθηκαν να απαρνηθούν την πίστη τους και να λατρεύουν τα είδωλα. Σε αυτή την περίοδο, ο Νικήτας ξεχώρισε με το θάρρος του. Κήρυξε ανοιχτά τον χριστιανισμό στους συμπατριώτες του και κατήγγειλε την ειδωλολατρία. Η δημόσια στάση του προκάλεσε την οργή των αρχών. Τον συνέλαβαν και τον υπέβαλαν σε φρικτά βασανιστήρια, προσπαθώντας να τον αναγκάσουν να απαρνηθεί την πίστη του.
Ο Νικήτας παρέμεινε ακλόνητος μπροστά στις δοκιμασίες. Τελικά, γύρω στο 372 μ.Χ., καταδικάστηκε σε θάνατο με καύση. Η εκτέλεσή του πραγματοποιήθηκε πιθανότατα στην όχθη του ποταμού Δνείστερου. Μετά το θάνατό του, ένας στενός του φίλος, ο Μαριάνος, κατάφερε να ανασύρει τα λείψανά του από τη φωτιά. Αυτά μεταφέρθηκαν αρχικά στην Κιλικία, στην πόλη Μοψουεστία. Αργότερα, κατά τη διάρκεια της εικονομαχίας, τα λείψανα του Αγίου Νικήτα μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, όπου χτίστηκε εκκλησία προς τιμήν του. Η μνήμη του τιμάται στις 15 Σεπτεμβρίου. Η ιστορία του Νικήτα αποτελεί παράδειγμα της αντοχής του χριστιανισμού στις πρώτες φάσεις του και της αποφασιστικότητας των πιστών απέναντι στους διωγμούς.

Η παράδοση αναφέρει ότι, πριν από τη σύλληψή του, ο Νικήτας προφήτευσε την πτώση των ειδώλων και την επικράτηση του χριστιανισμού μεταξύ των Γότθων.
Επιπλέον, λέγεται ότι η φωτιά στην οποία κάηκε δεν κατέστρεψε εντελώς το σώμα του. Η Μαρία κατάφερε να ανακτήσει τα λείψανά του σχετικά ανέπαφα, κάτι που οι πιστοί θεωρούσαν θαύμα.

Στις εκκλησίες που είναι αφιερωμένες στον Άγιο Νικήτα, κυρίως στην Ελλάδα, διοργανώνονται πανηγύρια στις 15 Σεπτεμβρίου.
Κατά τη διάρκεια αυτών των πανηγυριών, οι πιστοί προσφέρουν ψωμί και η εικόνα του Αγίου περιφέρεται στους δρόμους.
Παλαιότερα υπήρχε το έθιμο να ανάβουν φωτιές την παραμονή της γιορτής, σε ανάμνηση του φλογερού μαρτυρίου του, αν και η παράδοση αυτή έχει πλέον εκλείψει.
Πολλοί πιστοί φέρνουν λάδι και κεριά για να ευλογηθούν, ζητώντας την προστασία του αγίου από την αδικία και τις διώξεις κάθε είδους.