Άγιος Μέρτιος

Το 750 μ.Χ., η Σύμη, μια πόλη της Λυκίας, ήταν υπό βυζαντινή διοίκηση. Η εποχή χαρακτηρίζεται από έντονες θρησκευτικές και πολιτικές αναταραχές. Ο Μέρτιος γεννήθηκε εκεί, από ευσεβείς γονείς. Από νεαρή ηλικία έδειξε κλίση προς την πνευματική ζωή και την υπηρεσία προς τους συνανθρώπους του. Είχε βαθιά μόρφωση στα ιερά γράμματα και ασχολήθηκε με τις φιλοσοφικές αναζητήσεις της εποχής.
Η φήμη του για την αγάπη, τη σοφία και την αφοσίωσή του στον Χριστιανισμό διαδόθηκε γρήγορα. Ο λαός της Σύμης, αναγνωρίζοντας την αρετή του, του ζήτησε να αναλάβει το επισκοπικό αξίωμα. Στην αρχή αρνήθηκε από ταπεινότητα, αλλά τελικά δέχτηκε να ποιμαίνει το ποίμνιό του. Ως επίσκοπος, ο Μέρτιος αγωνίστηκε να βοηθήσει τους φτωχούς και τους ασθενείς. Ίδρυσε φιλανθρωπικά ιδρύματα και προστάτευσε τους αδύναμους από τις αυθαιρεσίες των τοπικών αρχών.
Η εποχή του σημαδεύτηκε από εντάσεις μεταξύ των τοπικών αρχόντων και της χριστιανικής κοινότητας. Ο Μέρτιος αντιμετώπιζε πιέσεις και απειλές από τον τοπικό άρχοντα. Επιδίωκε να επιβάλει την κυριαρχία του και να καταστείλει κάθε αντίσταση. Ο Μέρτιος υπερασπίστηκε με θάρρος την πίστη και τα δικαιώματα του λαού του. Αρνήθηκε να υποταχθεί σε κοσμικές απαιτήσεις τις οποίες θεωρούσε αντίθετες προς τις αρχές του Ευαγγελίου.
Η άρνησή του οδήγησε στη σύλληψη και το μαρτύριό του, πιθανότατα γύρω στο 780 μ.Χ. Η παράδοση αναφέρει ότι βασανίστηκε σκληρά. Παρέμεινε ακλόνητος στην πίστη του, δίνοντας κουράγιο στους πιστούς ακόμη και στις τελευταίες του στιγμές. Ο θάνατός του προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη εξάπλωση της λατρείας του. Η μνήμη του διατηρήθηκε ζωντανή στην τοπική κοινότητα, η οποία συνέχισε να τον τιμά ως προστάτη και θαυματουργό.

Οι παραδόσεις για τον Άγιο Μέρτιο καταγράφουν διάφορα θαύματα που συνδέονται με τη ζωή και το μαρτύριό του. Λέγεται ότι κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης ξηρασίας, οι προσευχές του έφεραν άφθονη βροχή, σώζοντας τις καλλιέργειες και τους κατοίκους από την πείνα. Αναφέρονται επίσης θεραπείες ασθενειών, όπως η αποκατάσταση της όρασης σε τυφλούς και η θεραπεία ανίατων ασθενών, τις οποίες οι πιστοί αποδίδουν στη διακονία του. Μετά το θάνατό του, η φήμη του για τις θαυματουργικές πράξεις συνεχίστηκε, με τους πιστούς να αναφέρουν θεραπείες κοντά στον τάφο του.

Κάθε χρόνο, στις 12 Μαΐου, η τοπική κοινότητα της Σύμης τιμά τη μνήμη του Αγίου Μερτίου με μια πανηγυρική λειτουργία. Μετά τη λειτουργία, ακολουθεί λιτανεία της εικόνας του Αγίου στους δρόμους της πόλης, συνοδευόμενη από ψαλμωδίες και άρωμα θυμιάματος. Οι κάτοικοι προσφέρουν στην εκκλησία καρπούς της γης, ψωμί και ελαιόλαδο, τα οποία ευλογούνται και διανέμονται στους παρευρισκόμενους. Πολλές οικογένειες φτιάχνουν ειδικά γλυκά, όπως λουκουμάδες με μέλι, προς τιμήν του και τα μοιράζονται με τους γείτονες. Τα παιδιά, ειδικότερα, παίζουν ένα παιχνίδι που αναπαριστά την προσφορά νερού σε διψασμένους ανθρώπους σε ανάμνηση του θαύματος της βροχής.