Άγιος Μάγος

Η μορφή του “Αγίου Μάγου” δεν αναφέρεται ως συγκεκριμένο ιστορικό πρόσωπο. Προέρχεται από την αφήγηση του ευαγγελίου του Ματθαίου. Εκεί περιγράφονται “σοφοί από την Ανατολή” που ακολούθησαν ένα αστέρι για να προσκυνήσουν τον νεογέννητο Ιησού. Το κείμενο δεν αναφέρει τα ονόματα ή τον αριθμό τους. Ούτε δίνει την προέλευσή τους, εκτός από το ότι ήταν “από την Ανατολή”. Αυτοί οι μάγοι αντιπροσώπευαν, κατά την αρχική ερμηνεία, σοφούς, αστρολόγους ή ιερείς περσικής καταγωγής. Αναζητούσαν ένα σημάδι ουράνιας σημασίας.
Με την πάροδο των αιώνων, η παράδοση εμπλούτισε την αρχική αφήγηση. Μέχρι τον 3ο αιώνα, ο αριθμός των τριών μάγων είχε παγιωθεί. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχούσε στα τρία δώρα που προσέφεραν: χρυσό, λιβάνι και σμύρνα. Αργότερα, τον 6ο αιώνα, τους δόθηκαν επίσης τα ονόματα Γάσπαρ, Μελχιόρ και Βαλτάσαρ. Οι τρεις μάγοι άρχισαν να συμβολίζουν τις τρεις ηπείρους που ήταν γνωστές εκείνη την εποχή (Ευρώπη, Ασία και Αφρική). Συμβόλιζαν επίσης τις τρεις ηλικίες του ανθρώπου. Αυτό υπογράμμιζε την οικουμενικότητα της λατρείας και της σωτηρίας.
Οι χριστιανοί άρχισαν να τους τιμούν ως αγίους στις αρχές της χριστιανικής εκκλησίας. Αυτό οφειλόταν κυρίως στην κεντρική τους θέση στη γιορτή των Θεοφανείων. Η γιορτή αυτή τιμά την αποκάλυψη του Χριστού στα έθνη. Η ιστορία τους είναι μια θεολογική αφήγηση για την αναζήτηση της αλήθειας. Περιγράφει την αναγνώριση του θείου, ακόμη και από μη Ιουδαίους. Η έλλειψη ιστορικών αποδείξεων για τον καθένα ξεχωριστά δεν εμπόδισε τη λατρευτική τους τιμή. Η λατρεία τους επικεντρώθηκε στην πίστη και την υπακοή τους στο ουράνιο σημείο.
Ένα άλλο κεφάλαιο της παράδοσης είναι η ιστορία των λειψάνων τους. Σύμφωνα με την παράδοση αυτή, τα λείψανα των Μάγων μεταφέρθηκαν από την Κωνσταντινούπολη στο Μιλάνο τον 4ο αιώνα. Αργότερα, το 1164, μεταφέρθηκαν στην Κολωνία της Γερμανίας από τον αυτοκράτορα Φρειδερίκο Μπαρμπαρόσα. Σήμερα, φυλάσσονται σε μια περίτεχνη λειψανοθήκη στον καθεδρικό ναό της Κολωνίας. Ο χώρος αυτός αποτελεί σημαντικό προσκύνημα. Η λατρεία τους είναι περισσότερο μια λατρεία συμβόλων και παραδόσεων παρά ενός μοναδικού, ιστορικά τεκμηριωμένου προσώπου με το όνομα “Άγιος Μάγος”.

Η ίδια η πορεία τους, καθοδηγούμενη από ένα αστέρι, θεωρείται το απόλυτο θαύμα. Αναγνώρισαν το θείο σε ένα βρέφος. Διέσχισαν γεωγραφικά και πολιτισμικά σύνορα για να το λατρέψουν. Αυτό είναι το κεντρικό θαυμαστό στοιχείο της ιστορίας τους. Δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα συγκεκριμένα θαύματα που να αποδίδονται σε έναν μεμονωμένο Άγιο Μάγο πέρα από αυτή την αρχική, συμβολική πράξη.

Στις 6 Ιανουαρίου, η γιορτή των Θεοφανείων (ή Φώτων) γιορτάζεται με μεγάλη λαμπρότητα. Μνημονεύει τόσο τη λατρεία των Μάγων όσο και τη βάπτιση του Χριστού. Σε πολλές χώρες, ιδίως στην Ισπανία και τη Λατινική Αμερική, η ημέρα αυτή είναι γνωστή ως “Día de Reyes” (Ημέρα των Βασιλέων). Είναι η κύρια ημέρα ανταλλαγής δώρων. Τα παιδιά περιμένουν δώρα από τους Μάγους. Οι παρελάσεις με άρματα που αναπαριστούν τους Μάγους και μοιράζουν γλυκά και μικρά δώρα είναι συνηθισμένες. Επίσης, τα χριστουγεννιάτικα κάλαντα αναφέρονται συχνά στους μάγους και το ταξίδι τους. Στην Ελλάδα, η Ημέρα των Φώτων συνοδεύεται από τον αγιασμό του νερού και τον καθαγιασμό των σπιτιών.