Άγιος Ιουλιανός και μάρτυρες Βασίλισσα Κέλσιος Αναστάσιος και Αντώνιος

Η Αντίνοα, στην Άνω Αίγυπτο, ήταν μια πόλη που ιδρύθηκε από τον αυτοκράτορα Αδριανό. Στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., κατά την περίοδο των διωγμών του Διοκλητιανού, η χριστιανική κοινότητα εκεί δέχθηκε μεγάλη πίεση. Ο Ιουλιανός και η σύζυγός του, η Βασίλισσα, προέρχονταν από πλούσιες οικογένειες της Αντίνοα. Αποφάσισαν να αφιερωθούν στον Χριστό, ζώντας μια ενάρετη ζωή. Χρησιμοποίησαν την περιουσία τους για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Ο Ιουλιανός ίδρυσε ένα μοναστήρι για άνδρες, ενώ η βασίλισσα ίδρυσε ένα κοινόβιο για γυναίκες. Μετέτρεψαν τα σπίτια τους σε κέντρα πνευματικής ζωής και φροντίδας.
Οι διωγμοί του Διοκλητιανού εντάθηκαν. Οι χριστιανοί της Αντίνοιας αντιμετώπισαν σοβαρές δοκιμασίες. Ο Ιουλιανός, ως ηγέτης της χριστιανικής κοινότητας, συνελήφθη. Μαζί του συνελήφθησαν η βασίλισσα και πολλοί από τους μαθητές τους. Ανάμεσά τους ήταν ο Κέλσος, ένα νεαρό αγόρι που είχε ασπαστεί τον χριστιανισμό, και η μητέρα του, η Μαρκιανίλλα. Συνελήφθη επίσης ο Αναστάσιος, ένας πρώην ειδωλολάτρης ιερέας που μεταστράφηκε αφού είδε την πίστη των μαρτύρων. Τέλος, συνελήφθη ο ηλικιωμένος Αντώνιος. Όλοι αρνήθηκαν να αποκηρύξουν την πίστη τους, παρά τις απειλές και τα βασανιστήρια.
Οι ρωμαϊκές αρχές εφάρμοσαν σκληρές μεθόδους. Ήθελαν να εξαναγκάσουν τους χριστιανούς σε αποστασία. Ο Ιουλιανός και οι σύντροφοί του βασανίστηκαν. Παρέμειναν σταθεροί στην πίστη τους. Η στάση τους ενίσχυσε την πίστη των άλλων χριστιανών. Ο Κέλσος, παρά το νεαρό της ηλικίας του, επέδειξε μεγάλη γενναιότητα. Η μητέρα του τον ενθάρρυνε συνεχώς. Ο Αναστάσιος και ο Αντώνιος, ως πνευματικοί άνθρωποι, μαρτύρησαν με θάρρος.
Ο Ιουλιανός και η βασίλισσα, μαζί με τον Κέλσο, τον Αναστάσιο και τον Αντώνιο, εκτελέστηκαν. Η ακριβής ημερομηνία του μαρτυρίου τους ποικίλλει στις πηγές. Οι περισσότερες το τοποθετούν γύρω στο 304 ή 305 μ.Χ., λίγο πριν από τη διακοπή του διωγμού. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους. Οι μάρτυρες αυτοί αποτελούν παράδειγμα αντοχής και πίστης σε μια εποχή μεγάλων δοκιμασιών για τον Χριστιανισμό. Σύμφωνα με την παράδοση, τα λείψανά τους έφεραν ευλογία στους πιστούς.

Οι ιστορικές αναφορές μιλούν για θαύματα που αποδίδονται στον Άγιο Ιουλιανό. Ακόμη και πριν από το μαρτύριό του, αναφέρεται η θεραπεία ενός δαιμονισμένου παιδιού. Το γεγονός αυτό προσέλκυσε πολλούς πιστούς. Μετά το θάνατό του, η παράδοση αναφέρει ότι άρρωστοι θεραπεύονταν κοντά στα λείψανά του. Επίσης, η παρουσία των λειψάνων του προστάτευε την περιοχή από επιδημίες και καταστροφές. Παρόμοιες μαρτυρίες θεραπείας και προστασίας συνδέονται με τη Βασίλισσα και άλλους μάρτυρες.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Αγίων Ιουλιανού, Βασίλισσας, Κέλσου, Αναστασίου και Αντωνίου στις 8 Ιανουαρίου. Σε περιοχές όπου υπάρχουν εκκλησίες αφιερωμένες σε αυτούς, ή κοντά σε μοναστήρια, τελούνται ειδικές λειτουργίες. Οι πιστοί πηγαίνουν για να τιμήσουν τους Αγίους. Προσκυνούν τις εικόνες τους και ζητούν τη μεσολάβησή τους. Συχνά μοιράζονται ευλογημένο ψωμί και λάδι. Δεν υπάρχουν ευρέως γνωστές, ιδιαίτερες λαϊκές παραδόσεις ή έθιμα που να συνδέονται άμεσα με αυτούς τους μάρτυρες. Η προσκύνησή τους περιορίζεται στην καθιερωμένη εκκλησιαστική τιμή και στην προσκύνηση των λειψάνων τους στα μοναστήρια. Οι πιστοί επικεντρώνονται στην πνευματική τους κληρονομιά και στο παράδειγμα υπομονής που άφησαν πίσω τους.