Άγιος
Άγιος Εφραίμ ο Μεγαλομάρτυρας
Βιογραφία
Ο Άγιος Εφραίμ, κατά κόσμον Ιωάννης Μόρφης, γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας το 1384. Η παιδική του ηλικία συνέπεσε με την επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα Βαλκάνια. Το 1398, σε ηλικία 14 ετών, εγκατέλειψε την κοσμική ζωή και αφιερώθηκε στον μοναχισμό. Επέλεξε να ενταχθεί στην Ιερά Μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και της Αγίας Παρασκευής, στο όρος Άμμων, στη σημερινή Νέα Μάκρη Αττικής. Η περιοχή αυτή, αραιοκατοικημένη εκείνη την εποχή, του προσέφερε την ηρεμία και την ησυχία που χρειαζόταν για την πνευματική άσκηση, μακριά από την αναταραχή της εποχής.
Στο μοναστήρι, ο Εφραίμ αφιερώθηκε στην προσευχή, τη μελέτη της Αγίας Γραφής και την άσκηση. Έζησε εκεί για πολλά χρόνια, υπηρετώντας ως μοναχός και πνευματικός. Η ζωή του μοναστηριού, ωστόσο, δεν έμεινε ανεπηρέαστη από τα ιστορικά γεγονότα. Η Αττική βρισκόταν υπό φραγκική κυριαρχία μέχρι το 1458, αλλά οι Οθωμανοί έκαναν συχνές επιδρομές. Λεηλατούσαν και τρομοκρατούσαν τον πληθυσμό. Οι μοναχοί αντιμετώπιζαν συνεχώς τον κίνδυνο των επιδρομέων, οι οποίοι έβλεπαν τα μοναστήρια ως εύκολους στόχους για λεία και αιχμαλώτους.
Το 1426, το μοναστήρι του Ευαγγελισμού δέχθηκε σφοδρή επίθεση από Οθωμανούς επιδρομείς. Οι Τούρκοι εισέβαλαν, κατέστρεψαν το μοναστήρι και σκότωσαν πολλούς μοναχούς. Ο Εφραίμ συνελήφθη. Υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια για αρκετές ημέρες. Πιθανώς οι βασανιστές του ήθελαν να απαρνηθεί την πίστη του ή να αποκαλύψει κρυμμένους θησαυρούς. Τελικά, την Τρίτη 5 Μαΐου 1426, τον κρέμασαν ανάποδα σε ένα δέντρο, τον κάρφωσαν με καρφιά και τον τρύπησαν με αιχμηρά αντικείμενα μέχρι που κάηκε μέχρι θανάτου. Το σώμα του παρέμεινε άταφο, εκτεθειμένο στα στοιχεία της φύσης.
Η μνήμη του Αγίου Εφραίμ παρέμεινε ζωντανή στην τοπική παράδοση, παρόλο που το μοναστήρι εγκαταλείφθηκε και ξεχάστηκε για αιώνες. Το 1950, η μοναχή Μακαρία Δεσύπρη, με σκοπό να ανακαλύψει τα ίχνη του παλιού μοναστηριού, ξεκίνησε ανασκαφές στην περιοχή. Μετά από επίμονες προσπάθειες, βρήκε τα ερείπια της εκκλησίας και, κάτω από ένα δέντρο, τον τάφο του Αγίου Εφραίμ. Η ανακάλυψη των λειψάνων του, τα οποία ήταν άφθονα και ευωδιαστά, συνοδεύτηκε από αναφορές για θαύματα. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αναγνώρισε επίσημα την αγιότητά του το 1998. Καθιέρωσε την 5η Μαΐου και την 3η Ιανουαρίου (ημέρα εύρεσης των λειψάνων) ως ημέρες μνήμης του.