Άγιος Δούκας

Το 1462, η Λέσβος, ένα νησί του Αιγαίου, κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς. Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β’, μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης, επέκτεινε την κυριαρχία του. Η Μυτιλήνη, η πρωτεύουσα του νησιού, πολιορκήθηκε. Η πτώση της σηματοδότησε την έναρξη μιας σκληρής περιόδου για τους χριστιανικούς πληθυσμούς. Ο Άγιος Δούκας, ένας γέροντας, παρέμεινε πιστός στην πίστη του.
Στις Καρυές, κοντά στη Θέρμη της Λέσβου, υπήρχε ένα μοναστήρι. Εκεί, ο πατέρας Δούκας, μαζί με άλλους κληρικούς και μοναχούς, ενίσχυσε το ηθικό των κατοίκων κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κατοχής. Η παρουσία του προσέφερε ελπίδα σε πολλούς. Η καθημερινή ζωή χαρακτηριζόταν από φόβο και ανασφάλεια.
Την Τρίτη της γιορτής των Θεοφανείων, στις 9 Απριλίου 1463, Οθωμανοί στρατιώτες εισέβαλαν στην περιοχή. Συνέλαβαν τον πατέρα Δούκα, μαζί με τους Αγίους Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη. Οι κατακτητές απαίτησαν από τους συλληφθέντες να αποκηρύξουν τη χριστιανική τους πίστη, προσφέροντάς τους κάτι ως αντάλλαγμα. Ο πατέρας Δούκας αρνήθηκε κατηγορηματικά. Επαναβεβαίωσε την αφοσίωσή του στον Χριστό.
Η άρνησή του οδήγησε σε βασανιστήρια. Ο Άγιος Δούκας υπέμεινε τα βασανιστήρια με υπομονή και αντοχή. Τελικά, αποκεφαλίστηκε από τους δήμιους. Ο θάνατός του, μαζί με αυτόν των άλλων Νεομαρτύρων, ενέπνευσε γενιές χριστιανών στη Λέσβο να παραμείνουν πιστοί στην πίστη τους, ακόμη και μπροστά στο θάνατο.

Το 1959-1960, τα λείψανά του ανακαλύφθηκαν στη θέση του παλιού μοναστηριού στις Καρυές. Αυτό έγινε μετά από οράματα και όνειρα των κατοίκων, μαζί με τα λείψανα των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης. Πολλοί πιστοί αναφέρουν θεραπείες ασθενειών και εκπλήρωση αιτημάτων. Αυτά αποδίδονται στη διακονία του, ιδιαίτερα μετά την αποκάλυψη των λειψάνων του. Οι πιστοί θεωρούν τη διατήρηση της χριστιανικής πίστης στη Λέσβο, παρά τους διωγμούς, ως θαύμα αντοχής και πνευματικής δύναμης.

Την Τρίτη της ημέρας της Διακαινησίμου τιμάται η μνήμη του, η ημέρα του μαρτυρίου του. Η τιμή μοιράζεται με τους Αγίους Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη. Πλήθος πιστών συρρέει στο Ιερό Προσκύνημα των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης στις Καρυές Θέρμης της Λέσβου. Εκεί φυλάσσεται το λείψανό του. Την ημέρα της εορτής πραγματοποιούνται λιτανείες των ιερών εικόνων και λειψάνων. Συμμετέχει ο τοπικός κλήρος και μεγάλος αριθμός ανθρώπων. Οι κάτοικοι της Λέσβου διατηρούν ζωντανή την ιστορία των Νεομαρτύρων. Τη μεταδίδουν από γενιά σε γενιά ως σύμβολο αντίστασης και πίστης.