Άγιος Αρριανός ο ηγεμών

Στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., η ρωμαϊκή επαρχία της Θηβαΐδας στην Αίγυπτο αντιμετώπιζε διωγμό κατά των χριστιανών από τον αυτοκράτορα Διοκλητιανό. Ο Αρριανός υπηρέτησε ως ηγεμόνας της Αντινόπολης. Εφάρμοσε με ζήλο τα αυτοκρατορικά διατάγματα για την εξάλειψη της χριστιανικής πίστης στην περιοχή. Η θητεία του περιελάμβανε αυστηρή μεταχείριση των ομολογητών. Επέβαλε βασανιστήρια και εκτελέσεις σε όσους αρνούνταν να αποκηρύξουν την πίστη τους.
Ιστορικές αναφορές αναφέρουν ότι ο Αρριανός επέδειξε ιδιαίτερη σκληρότητα απέναντι σε πολλούς χριστιανούς. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Άγιος Φιλήμων ο ηθοποιός, τον οποίο βασάνισε και τελικά εκτέλεσε. Η Αντινόπολη γνώρισε πολλά μαρτύρια υπό την κυριαρχία του Αρριανού. Ο Αρριανός πίστευε ακράδαντα στη διατήρηση της παλαιάς ρωμαϊκής θρησκείας. Θεωρούσε τον χριστιανισμό απειλή για την κοινωνική συνοχή και τάξη, γεγονός που εξηγεί την αποφασιστική εφαρμογή των διαταγμάτων του Διοκλητιανού.
Η ακλόνητη πίστη και η επιμονή των μαρτύρων είχαν βαθιά επίδραση στον Αρριανό. Σύμφωνα με την παράδοση, μετά από μια σειρά γεγονότων, όπως η θαυμαστή αντίσταση των χριστιανών στα βασανιστήρια, ο Αρριανός άρχισε να αμφισβητεί τις πεποιθήσεις του. Προσηλυτίστηκε στον χριστιανισμό. Η αλλαγή αυτή τον οδήγησε σε σύγκρουση με την αυτοκρατορική εξουσία. Αρνήθηκε να διώξει τους χριστιανούς και ομολόγησε δημόσια την πίστη του.
Αυτή η μεταστροφή οδήγησε στην άμεση σύλληψή του. Ο Αρριανός, ο πρώην διώκτης, βρέθηκε στη θέση του διωκόμενου. Υποβλήθηκε σε βασανιστήρια. Το 304 μ.Χ. εκτελέστηκε με πνιγμό στον ποταμό Νείλο κοντά στην Αντινόπολη. Η Εκκλησία τον τιμά ως μάρτυρα στις 21 Απριλίου. Αναγνωρίζει την ακλόνητη πίστη του και το θάρρος του να αλλάξει την πορεία της ζωής του, θυσιάζοντας τη δύναμη και τη ζωή του για την πίστη του στον Χριστό.

Η εκκλησιαστική παράδοση αποδίδει στον Άγιο Αρριανό ορισμένα θαύματα, τόσο κατά τη διάρκεια της μεταστροφής του όσο και μετά το μαρτύριό του. Λέγεται ότι, κατά τη διάρκεια των διωγμών, είδε οράματα ή βίωσε θεϊκές παρεμβάσεις που τον οδήγησαν στην πίστη. Μετά το μαρτύριό του, οι πιστοί αναφέρουν ότι το σώμα του ανασύρθηκε άθικτο από τον Νείλο και ότι τα λείψανά του έγιναν πηγή θεραπείας για πολλούς ασθενείς. Υπάρχουν πολλές αναφορές για θαυματουργικές θεραπείες από ασθένειες, ειδικά για όσους προσεύχονταν στον άγιο με πίστη.

Η μνήμη του Αγίου Αρριανού τιμάται ιδιαίτερα στην Κοπτική Ορθόδοξη Εκκλησία, όπου θεωρείται σημαντικός μάρτυρας της περιόδου του Διοκλητιανού. Στην Ελλάδα, αν και όχι τόσο διαδεδομένη όσο σε άλλες περιοχές, η μνήμη του τιμάται στις 21 Απριλίου. Λειτουργίες και αγρυπνίες πραγματοποιούνται σε εκκλησίες που φέρουν το όνομά του ή έχουν αφιερώσεις σε αυτόν. Οι πιστοί συχνά φέρνουν νερό για ευλογία σε ανάμνηση του μαρτυρίου του στο Νείλο. Ζητούν την προστασία του για τους ταξιδιώτες και όσους κινδυνεύουν στη θάλασσα ή στα ποτάμια. Στην εικονογραφία, συχνά απεικονίζεται ως στρατιωτικός ή ηγεμόνας, κρατώντας το σταυρό, σύμβολο της μεταστροφής του.