Άγιος
Άγιος Αρκάδιος ο βασιλεύς
Βιογραφία
Το 383 μ.Χ., ο Θεοδόσιος Α’, ο τελευταίος αυτοκράτορας που κυβέρνησε ολόκληρη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ανακήρυξε τον μεγαλύτερο γιο του, Αρκάδιο, συναυτοκράτορα στην Ανατολή. Ο Αρκάδιος γεννήθηκε γύρω στο 377 μ.Χ. στην Ισπανία. Αυτή η πρώιμη ανακήρυξη τον τοποθέτησε στην αυτοκρατορική διαδοχή. Η Κωνσταντινούπολη, η νέα πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ήταν το κέντρο της διακυβέρνησης.
Με τον θάνατο του Θεοδοσίου Α΄ το 395 μ.Χ., η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία διαιρέθηκε οριστικά. Ο Αρκάδιος ανέλαβε πλήρως την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ενώ ο νεότερος αδελφός του Ονώριος έγινε αυτοκράτορας της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η βασιλεία του Αρκαδίου, από το 395 έως το 408 μ.Χ., σημαδεύτηκε από σημαντικές εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις. Ισχυρές προσωπικότητες της αυλής επηρέαζαν συχνά τον αυτοκράτορα. Ο Ρουφίνος, ο έπαρχος του Πραιτωρίου, αρχικά είχε μεγάλη επιρροή. Μετά τη δολοφονία του Ρουφίνου, εμφανίστηκε ο ευνούχος Ευτρόπιος, ο οποίος ασκούσε σημαντική εξουσία πίσω από τον θρόνο.
Αργότερα, η σύζυγος του Αρκάδιου, Αιλία Ευδοξία, έγινε κυρίαρχη δύναμη στην αυτοκρατορική πολιτική. Συχνά συγκρούστηκε με τον Ιωάννη Χρυσόστομο, τον ευθύ Αρχιεπίσκοπο της Κωνσταντινούπολης. Οι συγκρούσεις αυτές οδήγησαν στις δύο εξορίες του Χρυσοστόμου, μια σημαντική εκκλησιαστική και πολιτική κρίση της εποχής. Η αυτοκρατορία αντιμετώπισε επίσης τους Βησιγότθους υπό τον Γαϊνά, οι οποίοι απέκτησαν για ένα διάστημα σημαντικό έλεγχο εντός της Κωνσταντινούπολης, δημιουργώντας περαιτέρω αστάθεια. Ο ίδιος ο Αρκάδιος προτίμησε να παραμείνει εντός των τειχών του παλατιού, δείχνοντας ελάχιστο ενδιαφέρον για τις στρατιωτικές υποθέσεις ή την ενεργό διακυβέρνηση. Βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στους συμβούλους του και στην αυτοκράτειρά του.
Ο Αρκάδιος πέθανε το 408 μ.Χ., αφήνοντας τον θρόνο στον νεαρό γιο του, Θεοδόσιο Β΄. Η κληρονομιά του ως αυτοκράτορα αναδεικνύει συχνά την αυξανόμενη δύναμη των αξιωματούχων της αυλής και της αυτοκράτειρας κατά τη διάρκεια μιας περιόδου αυτοκρατορικής μετάβασης. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τον τιμά. Ο ρόλος του ως χριστιανού αυτοκράτορα που διατήρησε τη Νικαιανική πίστη έναντι του Αρειανισμού ήταν καθοριστικός. Αυτή η πολιτική κληρονομήθηκε και συνεχίστηκε από τον πατέρα του, Θεοδόσιο Α΄. Η αγιότητά του συνδέεται με την υποστήριξη της Ορθοδοξίας από το αυτοκρατορικό αξίωμα. Δεν του αποδίδονται προσωπικές πράξεις αγιότητας ή συγκεκριμένα θαύματα.
Θαύματα
Οι ιστορικές πηγές και οι παραδοσιακές αγιολογίες για τον αυτοκράτορα Αρκάδιο δεν του αποδίδουν συγκεκριμένα θαύματα, όπως συμβαίνει συχνά με άλλους αγίους. Η τιμή του στην Ορθόδοξη Εκκλησία προέρχεται κυρίως από τη θέση του ως χριστιανού αυτοκράτορα που υποστήριξε το Σύμβολο της Νίκαιας και τη θεσμική Εκκλησία. Οποιαδήποτε πίστη στη μεσιτεία του συνδέεται συνήθως με τη γενική έννοια των προσευχών ενός ευσεβούς ηγεμόνα για το λαό του και τη σταθερότητα του κράτους. Δεν υπάρχουν αναφορές σε μεμονωμένα θαυμαστά γεγονότα.
Προστάτης / Προστάτιδα
Παραδόσεις & Έθιμα
Η μνήμη του Αγίου Αρκαδίου του Ρήγα τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 17 Ιανουαρίου. Η ημερομηνία αυτή συμπίπτει συχνά με τη μνήμη άλλων αγίων. Οι εκκλησιαστικές λειτουργίες περιλαμβάνουν ύμνους και αναγνώσματα που εξυμνούν τη συμβολή των χριστιανών αυτοκρατόρων στην υπεράσπιση της πίστης. Δεν υπάρχουν ευρέως διαδεδομένες, συγκεκριμένες τοπικές παραδόσεις ή έθιμα που να συνδέονται άμεσα με τον Άγιο Αρκάδιο τον Ρήγα στην Ελλάδα ή αλλού. Η τιμή του εντάσσεται στο πλαίσιο του γενικού εορτασμού των ορθόδοξων ηγεμόνων που συνέβαλαν στην εδραίωση του χριστιανισμού.