Άγιος Αναστάσιος ο Πέρσης

Ο Αναστάσιος, που αρχικά ονομαζόταν Μαχγουντάτ, γεννήθηκε γύρω στο 590 μ.Χ. Ήταν Πέρσης στρατιώτης, γιος μάγου, και υπηρέτησε στον στρατό του βασιλιά Χοσρόη Β’.
Το 614 μ.Χ., στον Περσοβυζαντινό πόλεμο, ο Χοσρόης Β΄ κατέλαβε την Ιερουσαλήμ. Ανάμεσα στα λάφυρα που πήραν οι Πέρσες ήταν και ο Τίμιος Σταυρός. Ο Μαγουντάτ, νεαρός τότε στρατιώτης, έγινε μάρτυρας αυτών των γεγονότων. Του έκανε εντύπωση ο σεβασμός των Χριστιανών προς τον Σταυρό. Η παρατήρηση των χριστιανών αιχμαλώτων του δημιούργησε αμφιβολίες για τη ζωροαστρική του πίστη.
Επιστρέφοντας στην Περσία, ο Μαγουντάτ εγκατέλειψε τον στρατό. Ταξίδεψε στην Ιεράπολη (σημερινή Manbij, Συρία). Εκεί άρχισε να μελετά τον χριστιανισμό. Αργότερα ασπάστηκε τον χριστιανισμό, λαμβάνοντας το όνομα Αναστάσιος. Βαπτίστηκε στη Χαλκίδα της Συρίας. Στη συνέχεια εισήλθε σε μοναστήρι στην Ιερουσαλήμ, πιθανότατα αυτό της Λαύρας του Αγίου Σάββα, όπου έζησε ως μοναχός για επτά χρόνια.
Ο Αναστάσιος αποφάσισε να κηρύξει τον χριστιανισμό στους συμπατριώτες του. Επέστρεψε στην Περσία, στην πόλη Καισάρεια (σημερινή Καισάρεια του Ιράκ). Εκεί κήρυξε ανοιχτά τον χριστιανισμό. Η μεταστροφή του και οι ενέργειές του θεωρήθηκαν προσβολή από τις αρχές των Σασανιδών και το Ζωροαστρικό ιερατείο. Συνελήφθη, βασανίστηκε και εκτελέστηκε με στραγγαλισμό και αποκεφαλισμό το 628 μ.Χ. Μαζί του εκτελέστηκαν και άλλοι 70 χριστιανοί κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Χοσρόη Β΄. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν αργότερα στην Κωνσταντινούπολη και στη συνέχεια στη Ρώμη.

Σύμφωνα με την παράδοση, στο σημείο της εκτέλεσής του αναβλύζει μια πηγή. Αυτή η πηγή παρείχε νερό στους διψασμένους και θεραπεία στους ασθενείς.
Πολλές μαρτυρίες περιγράφουν θεραπείες ασθενειών, ιδίως τύφλωση και παράλυση. Οι θεραπείες αυτές αποδίδονται στη μεσολάβηση του Αγίου Αναστασίου, συχνά μέσω των λειψάνων του.
Λέγεται ότι από το σώμα του αναδυόταν μια ευωδία ακόμη και μετά το θάνατό του, καθώς και όταν μεταφέρθηκε το λείψανό του.

Πολλές ορθόδοξες εκκλησίες τιμούν τη μνήμη του στις 22 Ιανουαρίου με ειδικές λειτουργίες.
Στα μοναστήρια, ιδίως σε εκείνα που φέρουν το όνομά του, τελούνται πανηγυρικές λειτουργίες. Οι ακολουθίες περιλαμβάνουν την προσφορά άρτου και οίνου.
Οι πιστοί φέρνουν εικόνες του αγίου στα σπίτια τους. Ζητούν την προστασία του, ιδίως σε περιόδους δοκιμασίας.
Σύμφωνα με την παράδοση, οι πιστοί πίνουν αγίασμα από πηγές αφιερωμένες στον άγιο. Ζητούν έτσι θεραπεία.