Αγία Λυγερή η Χιοπολίτις

Η Χίος, ένα νησί του ανατολικού Αιγαίου, βρισκόταν συνεχώς στο στόχαστρο των επιδρομέων. Κατά τη διάρκεια της Γενοβέζικης και της πρώιμης Οθωμανικής κυριαρχίας, οι πειρατικές επιδρομές ήταν συχνό φαινόμενο. Οι κάτοικοι των παράκτιων οικισμών ζούσαν με το φόβο της απαγωγής και της υποδούλωσης. Σε αυτό το περιβάλλον αναπτύχθηκαν αφηγήσεις αντίστασης και βαθιάς πίστης.
Η τοπική παράδοση της Χίου αφηγείται τη Λυγερή, μια νεαρή γυναίκα του νησιού. Μια πειρατική επιδρομή, πιθανότατα τον 15ο ή 16ο αιώνα, οδήγησε στη σύλληψή της. Οι αφηγήσεις λένε ότι οι πειρατές την πίεζαν να απαρνηθεί τη χριστιανική της πίστη και να ασπαστεί το Ισλάμ, ενώ ταυτόχρονα προσπαθούσαν να προσβάλουν την αγνότητά της. Η Λυγερή παρέμεινε σταθερή.
Αντιμετώπισε βασανιστήρια και απειλές. Η Λυγερή αρνήθηκε να υποκύψει στις πιέσεις των πειρατών. Η σταθερή άρνησή της εξόργισε τους απαγωγείς της. Οι πειρατές την εκτέλεσαν με πνιγμό. Ορισμένες παραδόσεις αναφέρουν ότι πνίγηκε σε πηγάδι, άλλες ότι πνίγηκε στη θάλασσα, τονίζοντας το μαρτύριό της για την πίστη της.
Ο θάνατός της δεν έσβησε τη μνήμη της. Οι Χιώτες τίμησαν την ακλόνητη πίστη της αναγνωρίζοντάς την ως μάρτυρα. Το σώμα της, σύμφωνα με την παράδοση, ανακαλύφθηκε αργότερα, αναδίδοντας άρωμα. Το γεγονός αυτό ενίσχυσε την αφοσίωση των κατοίκων και οδήγησε στην κατασκευή ναών και παρεκκλησίων αφιερωμένων σε αυτήν, διατηρώντας ζωντανή την ιστορία της Λυγερής ανά τους αιώνες.

Οι διηγήσεις αναφέρουν την εύρεση του σώματός της να αναδύει ευωδία, ένα σημάδι αγιότητας για τους πιστούς.Υπάρχουν αναφορές για θαύματα διάσωσης ναυτικών από τρικυμίες ή πειρατικές επιθέσεις, μετά από επίκληση στο όνομά της.Παραδόσεις μιλούν για θεραπείες ασθενών, κυρίως όσων έπασχαν από ψυχικές ή σωματικές ασθένειες.

Στις 25 Μαΐου, ημέρα μνήμης της Αγίας, πανηγυρικές λειτουργίες τελούνται σε όλη τη Χίο, ιδίως σε παράκτιες κοινότητες.Σε πολλά χωριά, μετά τη λειτουργία, ακολουθεί λιτάνευση της εικόνας της προς τη θάλασσα. Αυτή η πομπή ζητά την ευλογία και την προστασία της Αγίας.Οι πιστοί προσφέρουν τάματα, συχνά ασημένια ψάρια ή μικρά πλοία, ως ευχαριστία για τη σωτηρία τους.Αρκετά παρεκκλήσια της Χίου, όπως αυτό στο Βουνό, φυλάσσουν εικόνες της. Αυτά τα σημεία αποτελούν τόπους προσκυνήματος για τους ντόπιους.