Αγία Λυδία η Φιλιππησία

Η Λυδία των Φιλίππων, επίσης γνωστή ως Λυδία Πορφυρόπολη, καταγόταν από τα Θυάτειρα της Μικράς Ασίας. Τα Θύατρα ήταν διάσημα για την παραγωγή πορφύρας και τη βαφή υφασμάτων. Η Λυδία ζούσε στους Φιλίππους της Μακεδονίας. Η πόλη ήταν ρωμαϊκή αποικία. Εκεί εμπορεύονταν πορφυρά υφάσματα. Το εμπόριο πορφύρας απαιτούσε σημαντικό κεφάλαιο και διασυνδέσεις. Αυτό μαρτυρούσε την οικονομική της επιφάνεια και την κοινωνική της θέση.
Το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων (κεφ. 16) καταγράφει τη συνάντηση της Λυδίας με τον Απόστολο Παύλο το 49-50 μ.Χ. περίπου. Ο Παύλος, μαζί με τον Σίλα, τον Τιμόθεο και τον Λουκά, έφτασε στους Φιλίππους. Έτσι, ο Παύλος έκανε την πρώτη του είσοδο στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Στους Φιλίππους δεν υπήρχε συναγωγή. Οι πιστοί συγκεντρώνονταν δίπλα στον ποταμό Γάγγη για προσευχή. Εκεί ο Παύλος κήρυξε το Ευαγγέλιο σε μια ομάδα γυναικών. Η Λυδία ήταν μία από αυτές. Η Λυδία λάτρευε τον Θεό και άκουγε με προσοχή τα λόγια του Παύλου.
Το κήρυγμα του Παύλου επηρέασε αμέσως τη Λυδία. Η καρδιά της “ανοίχτηκε” από τον Κύριο για να ακούσει τα λόγια του Παύλου, όπως καταγράφεται στις Πράξεις των Αποστόλων. Αυτή η πνευματική εμπειρία οδήγησε στην άμεση βάπτισή της, μαζί με ολόκληρο το νοικοκυριό της. Έτσι, η Λυδία έγινε η πρώτη καταγεγραμμένη χριστιανή στην ευρωπαϊκή ιστορία. Μετά τη βάπτισή της, προσκάλεσε τον Παύλο και τους συντρόφους του να μείνουν στο σπίτι της. Είπε: “Αν με κρίνατε πιστό στον Κύριο, ελάτε να μείνετε στο σπίτι μου”. Η φιλοξενία της ήταν τόσο επιτακτική που τους “ανάγκασε” να δεχτούν.
Το σπίτι της Λυδίας στους Φιλίππους έγινε το πρώτο χριστιανικό κέντρο στην Ευρώπη. Ήταν τόπος συνάντησης και προσευχής για τους πρώτους πιστούς. Ο Παύλος και ο Σίλας, αφού απελευθερώθηκαν από τη φυλακή των Φιλίππων, επέστρεψαν στο σπίτι της Λυδίας. Στη συνέχεια αναχώρησαν από την πόλη, ενισχύοντας τους αδελφούς. Η Λυδία, με την πίστη, τη γενναιοδωρία και τη φιλοξενία της, συνέβαλε καθοριστικά στην εδραίωση του χριστιανισμού στην Ευρώπη. Η μορφή της σηματοδότησε την αρχή της εξάπλωσης του Ευαγγελίου πέρα από τη Μέση Ανατολή.

Οι ιστορικές πηγές δεν αναφέρουν θαύματα που αποδίδονται στη Λυδία, όπως υπερφυσικές παρεμβάσεις. Η μεταστροφή της στον χριστιανισμό θεωρείται το σημαντικότερο “θαύμα” που συνδέεται με αυτήν. Οι Πράξεις των Αποστόλων περιγράφουν ότι η “καρδιά της ανοίχτηκε” από τον Κύριο. Αυτή η θεϊκή παρέμβαση την οδήγησε στο να δεχτεί το Ευαγγέλιο. Το σπίτι της έγινε η πρώτη χριστιανική εκκλησία στην Ευρώπη. Το γεγονός αυτό θεωρείται θαύμα οργάνωσης και διάδοσης της πίστης.

Στους Φιλίππους, κοντά στον ποταμό Γαγγίτη, υπάρχει βαπτιστήριο αφιερωμένο στην Αγία Λυδία. Οι βαπτίσεις πραγματοποιούνται ακόμη εκεί. Κάθε χρόνο, στις 20 Μαΐου, ημέρα της μνήμης της, γίνεται πανηγυρική Θεία Λειτουργία και λιτάνευση της εικόνας της. Οι πιστοί συρρέουν στο βαπτιστήριο. Πολλοί φέρνουν μπουκάλια με νερό από το ποτάμι, πιστεύοντας στην ευλογία του. Οι γυναίκες, ιδιαίτερα εκείνες που ασχολούνται με το εμπόριο ή την οικογένεια, τιμούν τη Λυδία ως πρότυπο πίστης και φιλοξενίας. Σε πολλές εκκλησίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, η Αγία Λυδία τιμάται ως η πρώτη Ευρωπαία χριστιανή.