Αγία Ευφημία η Μεγαλομάρτυς

Στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., η Ευφημία ζούσε στη Χαλκηδόνα. Αυτή η πόλη της Βιθυνίας βρισκόταν απέναντι από την Κωνσταντινούπολη. Η περίοδος χαρακτηριζόταν από τον σκληρό διωγμό των χριστιανών, που είχε εξαπολύσει ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός. Η Ευφημία καταγόταν από ευσεβείς γονείς, τον Φιλόφρονα και τη Θεοδοσία.
Γύρω στο 304 μ.Χ. έφτασε στη Χαλκηδόνα ο ανθύπατος Πρίσκος. Επέβαλε αυστηρά τα αυτοκρατορικά διατάγματα κατά των χριστιανών. Η Ευφημία, μαζί με άλλους 49 χριστιανούς, συνελήφθη επειδή αρνήθηκε να συμμετάσχει σε ειδωλολατρικές θυσίες. Η Ευφημία υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια. Υπέστη μαστιγώσεις και έκθεση στη φωτιά, αλλά παρέμεινε ακλόνητη στην πίστη της. Τελικά, πέθανε στην αρένα, καταβροχθισμένη από αρκούδα. Οι χριστιανοί μάζεψαν κρυφά το σώμα της και το έθαψαν.
Αιώνες αργότερα, το 451 μ.Χ., συνήλθε στη Χαλκηδόνα η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος. Οι εργασίες της έλαβαν χώρα στη Βασιλική της Αγίας Ευφημίας. Η Σύνοδος αντιμετώπισε την οξεία μονοφυσιτική διαμάχη που απειλούσε την ενότητα της Εκκλησίας. Τα λείψανα της Αγίας Ευφημίας βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός θαύματος κατά τη διάρκεια της Συνόδου.
Στον τάφο της τοποθετήθηκαν δύο αντίθετες ομολογίες πίστης, η ορθόδοξη και η μονοφυσιτική. Μετά από τρεις ημέρες, ο τάφος άνοιξε. Η Ορθόδοξη ομολογία βρέθηκε στο δεξί της χέρι, ενώ η Μονοφυσιτική ομολογία ήταν στα πόδια της, άθικτη. Το γεγονός ερμηνεύτηκε ως θεϊκή επικύρωση του ορθόδοξου δόγματος και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αποδοχή των αποφάσεων της Συνόδου.

Το πιο διάσημο θαύμα αποδίδεται στην Αγία Ευφημία κατά τη διάρκεια της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου της Χαλκηδόνας το 451 μ.Χ. Η ορθόδοξη πίστη επικυρώθηκε μέσω της μεσολάβησής της, όπως περιγράφεται στις πηγές της εποχής. Οι ιστορικές παραδόσεις αναφέρουν επίσης θαύματα θεραπείας που αποδίδονται στα λείψανά της ή στην επίκλησή της. Αυτά τα θαύματα τεκμηριώνονται με λιγότερες λεπτομέρειες από το γεγονός της Χαλκηδόνας, αλλά αποτελούν μέρος της λαϊκής ευσέβειας.

Η μνήμη της Αγίας Ευφημίας τιμάται στις 16 Σεπτεμβρίου, την επέτειο του μαρτυρίου της, και στις 11 Ιουλίου, την ημέρα της ανακομιδής των λειψάνων της. Υπάρχουν ναοί αφιερωμένοι σε αυτήν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, αλλά και στην Τουρκία, στην περιοχή της αρχαίας Χαλκηδόνας. Στην αγιογραφία, συχνά απεικονίζεται με μια αρκούδα, σύμβολο του μαρτυρίου της, ή κρατώντας τον πάπυρο της Συνόδου. Πραγματοποιούνται προσκυνήματα σε τόπους που συνδέονται με αυτήν, όπου οι πιστοί προσεύχονται για την αλήθεια και τη σταθερότητα στην πίστη, ζητώντας τη χάρη της.